1. YAZARLAR

  2. Özgün Kutalmış

  3. Akaryakıt fiyatları ve komedi
Özgün Kutalmış

Özgün Kutalmış

Gündem Kıbrıs
Yazarın Tüm Yazıları >

Akaryakıt fiyatları ve komedi

A+A-

Ham petrol fiyatları son 10 yılın en düşük seviyelerine geldi. Bu yüzden petrol üreticisi ve ihracatçısı birçok ülke ekonomik bakımdan çok zor durumlara düştüler. Sadece ülkeler değil, petrol üreticisi birçok şirket de batmıştır. Bilhassa Amerika’da maliyeti çok yüksek olan kaya gazından petrol üreten birçok şirket, düşen ham petrol fiyatları yüzünden iflâs etmiştir. Daha düne kadar petrolün varil fiyatının 20 dolarlara düşebileceğini düşünenler, bugün 10 dolardan bahsetmektedirler. Petrol fiyatlarının düşmesinin nedeni, ekonomik açıdan izah edildiğinde, petrol arzının petrole olan talepten fazla olduğudur. Arz fazlalığının da çeşitli nedenleri vardır. Dünya ekonomileri henüz 2008 yılında başlayan finansal krizi tam olarak atlatamamıştır. Bundan dolayı da birçok ülkenin başta AB ülkeleri olmak üzere, yeterli ekonomik büyümeyi yakalayamamalarıdır. Bu arada dünya ekonomi devi Çin’in ekonomik büyümesinin yavaşlaması ve %10’lardan %6’lara gerilemesi de petrole olan talebi azaltmıştır. Petrolün varil fiyatının bir ara 160 dolar gibi yüksek seviyelere çıkması, ABD’de maliyeti yüksek kuyular ile birlikte, kayadan petrol üretimini de ekonomik hale getirmiştir. Petrol ithalâtçısı olan ABD, bir anda %100 artan petrol üretimi sayesinde, petrol ihraç eden ülke konumuna gelmiştir. Bunun üzerine düşen petrol fiyatlarıyla birlikte gelirleri de düşen petrol üreticisi ülkeler, gelir kayıplarını karşılamak üzere üretimlerini artırmışlardır. Petrol fiyatlarının düşmesinde en büyük neden olarak ABD’deki petrol üretiminin artmasını gören OPEC (Petrol Üreticisi Ülkeler Birliği) üyeleri, ABD’de yüksek maliyetli petrol üreten firmaları saf dışı bırakmak için, petrol arzını kısmak yerine, günlük bir buçuk milyon varil artırmışlardır. Rusya da kendisine uygulanan ekonomik ambargo yüzünden kayıplarını telafi etmek için petrol üretimini artırmıştır.  Bu arada İran nükleer silah yapımından vazgeçtiği ve zenginleştirilmiş uranyum kaynaklarını saklanmak üzere Rusya’ya teslim ettiği için, İran üzerindeki ekonomik ambargo da kalkmıştır. İran üzerindeki ambargo kalkınca petrol piyasasına günlük en az 500 bin varil İran petrolü de akmaya başlayacaktır. Yani şu anda dünya petrol fiyatlarında tam bir kısır döngü yaşanmaktadır. Dolayısı ile uzmanların petrolün varil fiyatının 10 dolar seviyesini görmesi tahmini pek de abartılı değildir.

                                       ***

KKTC’ne gelince. Bizde hükümetçilik ettiğini sananlar, güya petrol fiyatlarını otomatiğe bağlamışlardı. 15 günde bir dünya petrol fiyatlarına göre, KKTC’deki akaryakıt fiyatları da ya indirilecek, ya da artırılacaktı. Petrol fiyatları aylardır yerlerde sürünmesine ve Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının sürekli düşürülmesine rağmen, bizimkilerde tık yok. Geçen Aralık ayında en az satan euro diesel ile 97 oktan benzinin fiyatlarında 2 kuruşluk indirim yapılmıştı. Bir aydan fazla bir zaman sonra geçtiğimiz Cuma gece yarısından geçerli olmak üzere, benzin ürünlerinde üç kuruşluk sözde bir indirim yapıldı. Halbuki Türkiye’de son iki ay içerisinde dünyada düşen petrol fiyatlarına paralel olarak, akaryakıt fiyatlarında, her üründe 1 liradan fazla indirim yapılmıştır. Bundan dolayı KKTC ile TC’deki akaryakıt fiyatları arasındaki uçurum ortadan kalkmış ve her iki ülke akaryakıt fiyatları birbirine yaklaşmıştır. Şöyle ki, geçtiğimiz hafta motorinde litrede yapılan 9 kuruşluk indirimden sonra İstanbul’da motorin fiyatları 3.34 lira olurken bizdeki motorin fiyatları 2.86 lirada kalmıştır. Aradaki iki liraya yakın fark gitmiş, sadece 50 kuruşluk bir fark kalmıştır. Bu arada UBP Hükümette iken yanılmıyorsam 2013 yılında elektriğe %20 zam yapmıştı. Muhalefette olan CTP’de ortalığı kaldırıp oturtmuştu. Ancak hemen sonra Özkan Yorgancıoğlu başkanlığında hükümet olan CTP’de elektriğe %30 zam yapmıştı. Bu zam yüzünden de Yorgancıoğlu halktan özür de dilemişti. CTP elektriğe zam yaptığı zaman petrolün varil fiyatı 115 dolardı. Bugün ise petrolün varil fiyatı sadece 28 dolardır. Elektriğe zam yapılırken özür dileyenler, düşen petrol fiyatlarına rağmen elektrik fiyatlarında da tıpkı akaryakıt fiyatlarında olduğu gibi indirime gitmiyorlar. CTP sanki hükümet değil de bir komedi tiyatrosudur.

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.