1. YAZARLAR

  2. Özgün Kutalmış

  3. Bir garip Bütçe 1
Özgün Kutalmış

Özgün Kutalmış

Gündem Kıbrıs
Yazarın Tüm Yazıları >

Bir garip Bütçe 1

A+A-

Aslında yazımın başlığı 2016 Bütçesi olacaktı. Çünkü bugünkü ve Cuma günkü yazımda 2016 bütçesi ile ilgili düşüncelerimi okurlarımla paylaşacaktım. Ancak Maliye Bakanı Birikim Özgür’ün KKTC bütçesi için “%80’nin üzerinde sadece personel maaşları ve o nitelikte cari transferleri içeren bir garip bütçemiz var” demesi üzerine yazımın başlığını Özgür’ün tesbitine ayırdım.  Aslında bütçemizin garipliği sadece personel ve cari transferlerden kaynaklanmıyor. Yıllardır da, en az 10 yıldır böyle garip bütçelerle günü birlik idare etmekteyiz. Nitekim 2016 yılı bütçesi ile 2017 ve 2018 ana öngörülerine baktığımız zaman, 2016 yılından sonraki 2 yılın da benzer bütçelerle günün kurtarılmasına çalışıldığını görürüz.

                                                 ***

2016 Mali Yılı Bütçesi 2015 bütçesine göre %9.7 artırıldı. Halbuki 2015 bütçesi hazırlandığında dolar kuru, 1 dolar 2.2 TL idi. Yani 2015 bütçesi kabul edildiğinde dolar bazında 1.861 milyar dolardı. (2015 bütçesi 4.095 milyar TL/2.2 TL). Yazımı yazdığım bugün 24.11.2015 Komitede görüşülen 2016 bütçesi, 4.476 milyar TL’dir. Bugün dolar kuru 2.87 TL olduğuna göre, eğer 2016 bütçesi dolar bazında 1.861 milyar dolar olan 2015 bütçesi ile dolar bazında ayni bırakılmış olsaydı, TL bazında 2016 bütçesinin 5.342 milyar TL olması gerekecekti.(1.861 milyar dolar X 2.87 TL). Bu durumda aslında dolar bazında da 2015 bütçesine göre azalan 2016 bütçesi, TL bazında da %9.7 artmamış, bilâkis %30 civarında azalmıştır. (5.342 milyar – 4.095 milyar = 1.247 milyar, yani %30 civarı).

Genel bütçede personel giderlerinde %8.92 artış öngörülmüştür. Eğer bütçede öngörülen, çok çok iyimser, bana göre imkânsız enflâsyon oranı %4.6 olarak  gerçekleşir ve bu HP oranı eşel mobil yolu ile çalışan ve emeklilere ödenirse, geriye kalacak olan personel giderlerindeki artış, ne kamuya yeni alınacak sözleşmeli ve kadrolu memurlara, ne de barem içi artışlara ve terfi edecek personelin maaş artışlarına yetecektir. Bunun anlamı 2016 yılında da fakirleşme devam edecektir.

2015 yılında fazla mesai ödeneği 50 milyon lira olarak öngörülmüşken, yıl sonu 82 milyon olması bekleniyor. Bütçenin görev zararları gibi kara deliklerinden biri olan fazla mesailerin azaltılması gerekirken, 2016 bütçesinde fazla mesai ödeneği, 2015 bütçesine göre %30 artırılarak 65 milyon olarak öngörülmüştür. Bunun da anlamı 2016 yılında da devlet hazinesi geçmişte olduğu gibi birileri tarafından hıyar gibi söğüşlenecektir.

Sermaye giderleri (Yatırımlar) 2016 bütçesinde, 251 milyon liradan, %69 azaltılarak 76.91 milyon lira olarak öngörüldü. Bu kadar az bir yatırım bütçesi ile hangi yatırımlar yapılacak? Maliye Bakanı Özgür OVP’da (Orta Vadeli Program) öngörülen yıllık %3.5 büyüme hızlarını beğenmeyerek yılda ortalama en az %5 büyümemiz gerektiğini, ancak bu şekilde üretim ve istihdamlar artabilir demişti. %5’lik büyüme hızını yakalayabilmek için de yılda 2.5 milyar liralık yatırım yapılması gerektiğini söylemişti. Kamu yatırımlara yılda 77 milyon liralık kaynak ayırırsa kalan kaynağı kim ve nasıl sağlayacaktır? Bütçenin bir garipliği de budur. Bu arada Türkiye’den gelen suyu düşündüğümüz zaman, içme suyu olarak kullanılacak miktarın dışında kalan ve tarımda kullanılması plânlanan suyun gerektirdiği yatırımlar için hangi kaynaklar kullanılacaktır? Bu denli küçük bir kamu yatırım bütçesi ile 2016 yılında da sağlık ve eğitimdeki kaos ile, kara yolu ulaşımındaki keşmekeş devam edecektir. 2016 yılı garip bütçemizi Cuma günü de incelemeye devam edeceğim. 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.