1. YAZARLAR

  2. Özgün Kutalmış

  3. Bir garip bütçe 3 son
Özgün Kutalmış

Özgün Kutalmış

Gündem Kıbrıs
Yazarın Tüm Yazıları >

Bir garip bütçe 3 son

A+A-

2016 yılı bütçesi günü idare etme bütçesidir. Bu bütçe ile ne yatırımlar, dolayısı ile ne üretim, ne de istihdam artırılabilir. 2016 mali yılı bütçesini de hazırlayanların aklında, daha önceki bütçeleri hazırlayanların olduğu gibi denk bütçe, yani bütçe açıklarını kapatma gailesi vardır. Halbuki DPÖ’nün hazırladığı 2016-17-18 Orta Vadeli Plânda açıklandığına göre, yerel gelirlerin GSYİH içindeki payı oransal olarak 2012 yılından beri düşmektedir. Yani yerel gelirlerimiz göreceli olarak artsa da, reel olarak düşmektedir. Bozulan gelir dağılımdan dolayı, dar ve sabit gelirli emekli ve çalışanların fakirleşme süreci de hızlanarak artmaktadır. 

Genel bütçenin %75’i personel giderleri ile cari transferlere gitmektedir. Bu durum sürdürülemezdir. Böyle bir bütçe ile ne yaşam kalitesi artırılabilir, ne de ekonomi büyür. Bu arada hane halkına yapılan transferlerde 30 milyon liralık bir kaynak yüksek öğrenim görenler için burs parası olarak ayrılmıştır. Burs yönetmeliğinde yapılacak bir değişikle, her üniversite öğrencisine burs yardımı yapılmamalıdır. Eğitim Bakanlığının göstereceği alanlarda eğitim yapanlara burs verilmeli, diplomalı vasıfsız işsizler ordusu büyütülmemelidir. Burs ve harç ödeneğinden yapılacak tasarrufla, ilk ve orta eğitimin niteliğini artıracak yatırımlar yapılmalıdır.

2015 yılında düşen bireysel tüketim harcamaları ile birlikte, ithalâtta da düşme trendi vardır. 2016 bütçe tasarısında ithalâtın artacağı öngörüsü de gerçekçi değildir. Çünkü yıllardır kazancında artış olmayan çalışan ve emeklilerin reel gelirlerinde sadece 2015 yılında %30 düşüş olmuştur. Buna bağlı olarak tüketim harcamaları da sürekli düşmekte veya ertelenmektedir.

Kamu iç ve dış borcu ekonominin üzerinde gün geçtikçe büyüyen bir kamburdur. Bilhassa iç borç hem faizlerin düşmesine engel olmakta, hem de kolay finansmana erişilmesine engel olmaktadır. Bu arada bankalar kamudan alacakları olan şüpheli alacaklarına uyguladıkları faizleri bilânçolarında da gösterdikleri için bilânço büyüklükleri her yıl artmakta ve belki hiç alamayacakları alacaklarına uyguladıkları faiz için vergi de ödemektedirler. Bugüne kadar iç borç faizleri için bütçelere konan kaynaklar, borç faizi dışında bütçede başka kalemlere aktarılarak amacı dışında kullanılmıştır. Böyle yapılmakla bütçe açıkları faiz ödemeleri için ayrılan kaynak kadar daha az çıkmaktadır. Bütçe açığının az çıkması hükümet edenleri memnun etse bile, iç kamu borcu, hiç yeni borç alınmasa bile faizlerden dolayı sürekli artmaktadır. 2016 yılı bütçesinde kamu borç faizlerini ödemek için ayrılan 200 milyon liralık kaynak faiz ödemeleri dışında kullanılmamalıdır.

Artan TC yardım ve kredilerine rağmen 2016 yılı bütçesinin yerel kaynaklar denen 334 milyon liralık açıkla kapatılması da, 2016 yılında açıkların kapatılabilmesi için zamların devam edeceğinin işaretidir.

KKTC’de hükümetçilik ettiğini sananlar, 2016 yılı ve benzer bütçelerle günü birlik politikalarla ülke yönettiklerini zannetmektedirler. Bu yüzden her geçen gün ekonomik açıdan geriye gitmekteyiz. Bu durum ise olası bir çözümde beni fazlasıyla korkutmaktadır. 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.