1. YAZARLAR

  2. Mustafa Tuncel

  3. ELEKTRİK FİYATLARI İLE İLGİLİ OLARAK SÖYLENENLER NE KADAR İNANDIRICI ?
Mustafa Tuncel

Mustafa Tuncel

Gündem Kıbrıs
Yazarın Tüm Yazıları >

ELEKTRİK FİYATLARI İLE İLGİLİ OLARAK SÖYLENENLER NE KADAR İNANDIRICI ?

A+A-

Son günlerde Elektrik fiatları ile ilgili tartışmaların Medyada  epey hararetlendiği gözlemlenmektedir.

Özellikle dün KIBTEK sözcüsü ELSEN’i , ‘ÖZ VARLIĞIMIZI’ koruyalım söyleminin arkasına sığınarak savunmaya çalışan ve alkışlayan bazı TV sunucularının bugün kapıya dayanan en son KIBTEK Faturaları karşısında dünkü söylemlerini unutarak  feryat figan etmeleri ibretlik bir durumu  ortaya çıkarıyor. Bu sunucuların da artık Elektrik Fiatlarında bir sorun olduğunu fark etmiş olmalarını hayra alamet bir olay olarak değerlendiriyorum. Demek ki bugüne dek bize ELSEN  sözcülerinin aktardığı bilgiler inandırıcı değilmiş. Peki bu konuda gerçek durum nedir? Aşağıdaki yazımda bu konuyu irdelemeye çalışacağım.

Geçtiğimiz günlerde Enerjiden sorumlu Bakanımız Sayın Sunat Atun Kıbrıs TV’de yayınlanan Sayın Reşat Akar’ın sunduğu ‘Son Durum’ programına çıkarak bize aşağıdaki bilgileri aktardı :

A)     Teknecik Santralındaki kws (Kilowatt saat)  başına düşen birim  Üretim Bedelleri (KDV’siz):

1)      Çıplak Üretim ( yalnız yakıt + bakım Onarım ) Bedeli      34 krş / kws

2)       ( Yakıt + bakım Onarım  + personel + Ofis ) Bedeli    45 krş / kws

3)      ( Yakıt + bakım Onarım  + personel + Ofis + Banka Faizleri ) Bedeli  56 krş / kws

4)      Türkiyede enterkonnekte havuz sisteminde KDV’siz Bedel        12 krş / kws

B)      Teknecikte kurulu bulunan ve KIBTEK tarafından fuel oil ile çalıştırılan jeneratörlerin son derece verimsiz olduğunu ve bu sistemle üretilen elektriğin pahalıya mal olduğunu ve dolayısıyle bu Üretim sistemlerimizin elektrik üretim maliyetleri çok daha düşük olan alternatif kaynaklarla değiştirilmesi veya takviye edilmesi gerektiğini söyledi. Sayın Atun ayrıca çalıştırılması fuel oil’e bağımlı olan bu sistemlerin dünya fuel oil fiatlarındaki istikrarsızlık nedeniyle güvenilir olmaktan uzak olduğunu beyan etti. 

Yukarıdaki tablodan  fiat indirimi çıkarılabilir mi ?

KIBTEK sözcülerine  göre Banka borçları halledilirse ve tüm alacaklar tahsil edilirse, fiatlar %30 ucuzlayacakmış. Yukarıdaki tablo bunu doğrulamıyor.  Kurum borç faizlerinden kurtulduğu takdirde maliyet 45 kuruşa düşüyor. Şu an bizim elektriğe ödediğimiz KDV’siz fiat 40 krş mertebesinde bunu %30 indirdiğimizde fiat 28 krş oluyor. KIBTEK temsilcilerinin çıplak maliyet bedeli 34 kuruş, personel masraflı ( banka faizsiz )  bedeli ise  45 krş olan elektriğin fiatını nasıl 28 kuruşa indirecek ben anlayamadım. Birilerinin çıkıp bunu toplumumuza inandırıcı ve detaylı rakamlarla izah etsin lütfen.

 Fuel Oil yakıtıyla çalışan Elektrik Üretim Santrallarının dezavantajları nelerdir ?

1)      Verimleri çok düşük olup üretim maliyetleri yüksektir.

2)      Hava kirliliğine neden olmaktadırlar

3)      Fuel Oil fiatlarındaki istikrarsızlıktan direkt olarak etkilenmektedirler.

KKTC dışındaki fuel oil yakıtlı elektrik üretim tesisleri olan diğer ülkeler bu durumu nasıl değerlendiriyorlar ?

Güney Kıbrıs :

Üretim ve Dağıtım KKTC’de olduğu gibi tek elden Devlet Şirketi  EAC  tarafından yapılmaktadır. Rumlar Elektrik fiatlarından çok şikayetçidirler.  Çünkü Güneyde EAC  şirketi , fuel oil fiatlarına  direkt olarak endekslenmiş ve her ay değişebilen bir fiat sistemi uygulamaktadır. Fiatlarını ucuzlatmak için Santrallarını  fuel oil yerine gas kullanımına uygun şekle dönüştürme arayışı içindedirler.  Rumlar kendi gazlarını kullanıma başlayacakları 2018 tarihini beklemeden santrallarını derhal gaz kullanımına  uygun şekle dönüştürmek istemektedirler. Bu maksatla bugünlerde gaz kullanımına uygun hale getirilecek elektrik üretim santraları için 2018 yılına dek başka ülkelerden nasıl gaz temin edeceklerinin arayışı içindedirler.

Malta :

Üretim ve Dağıtım KKTC’de olduğu gibi tek elden Devlet Şirketi  ENEMALTA  tarafından yapılmaktadır. Malta adasının tüm elektrik ihtiyacı bu şirket tarafından çalıştırılan iki adet  fuel oil yakıtlı santral ile sağlanmaktadır. Bu şirket 2010 yılında Malta adasını denizaltından Sicilya adasına bağlayacak bir enerji hattı  projesi başlattı. Takribi bedeli 182 milyon Euro olan ve bu yıl tamamlanması beklenen bu denizaltı kablosu ile ENEMALTA şirketi Avrupa ana kıtasındaki enterkonnekte sisteme bağlanarak enerji almayı planlamaktadır. Bu denizaltı kablosu çalışmaya başladıktan sonra ENEMALTA şirketi fuel oil yakıtlı santrallarından birini kapatacağını ve bu şekilde santralların yarattığı hava kirliliğini kısmen elimine edeceğini Malta Halkına müjdelemektedir. ENEMALTA ayrıca ana kıtadan gelecek temiz enerji ile Maltadaki Elektrik fiatlarının ucuzlayacağını da beyan etmektedir.  

Malta adasındaki bu uygulama KKTC ye Türkiyeden denizaltından getirilecek  enerji için çok güzel bir örnek teşkil etmektedir. Yani biz de Malta halkı gibi ucuz enerji istiyorsak ve Girne bölgesini Teknecik santralının yarattığı kirlilikten kurtarmak istiyorsak Türkiyeden denizaltından getirilecek elektrik projesine dört elle sarılmak durumundayız.

Özetleyecek olursak yukarıda anlatılan realiteler sayın Sunat Atun’un Son Durum programında söylediklerini doğrulamakta ELSEN temsilcilerinin TV ekranlarında ileriye sürdüklerini ise anlamsızlaştırmaktadır.

KKTC – Güney Kıbrıs – Malta Elektrik Fiatları karşılaştırması :

Benim son iki aylık elektrik faturamdan ilk 283 kws için 38 krş daha sonraki dilim için 44 krş ödediğim  anlaşılmaktadır. Bu fiatlara Maktu Ücret  ve KDV eklendiği zaman ortalama bedel  50 krş/kws oluyor.

Güney Kıbrıstaki fiat ise bizdeki fiatın üstündedir. Maktu Ücret yoktur. Sadece 2 ayda bir her elektrik kullanıcısından 2.28 Euro’luk ek bir ücret talep etmektedirler.

Maltadaki fiat da 50 krş/kws mertebesindedir. Bu fiata %5 KDV dahildir. Maltadaki tarifelerde Maktu Ücret yoktur.

Bilindiği gibi KKTC de devlet dairelerinde ( Public Sector ) kullanılan elektrik bedeli ( 60 krş/kws ) normal evlerde kullanılan elektrik bedelinin ( 40 krş/kws ) çok üzerindedir . Tipik bir ‘Devletin malı deniz yemeyen Domuz’ uygulaması olan bu garabet  uygulama başka hiçbir ülkede yoktur.  Bu garabet uygulamayı dayatanlar çıkıp bunun gerekçesini topluma izah etmelidir.

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.