1. YAZARLAR

  2. Dr. Nazım Beratlı

  3. Filozof Solon ve Sadrazam Mehmet Emin Paşa
Dr. Nazım Beratlı

Dr. Nazım Beratlı

Haberdar Gazetesi
Yazarın Tüm Yazıları >

Filozof Solon ve Sadrazam Mehmet Emin Paşa

A+A-

Ansiklopedilerde Solon maddesine bakanlar, onun adından hemen sonra, " Atina'lı Devlet Adamı" ibaresini okurlar. Oysa Hammer’e göre, kendisi, Kıbrıslı'dır. Hammer, bu konuda, " yetiştirdiği büyük adamın değerini bilemeyip, onun kendi toprağında mutlu olmasını sağlayamayıp, eserlerini başka topraklarda verip, oralarda mutlu olmasına neden olan ülkelerin, sonradan o büyük insana sahip çıkmaya hakları yoktur. Elbette ki böylesi durumlarda, o büyük adamın eserlerini vermesini sağlayan ülkeler, o adama sahip çıkacaktır. Buna onların hakkı vardır" der. Üstelik bu sözler, Solon anlatılırken sarfedilir.

Büyük düşünür, Atina'nın Yedi Bilgesi'nden biridir. MÖ 558'de Kıbrıs'ta doğmuş , yaşamını Atina'da sürdürmüş olmasına rağmen ada ile ilgisini hiç yitirmemiştir. Soli'nin kurulmasına vesile olmasının yanında, bir dönem Salamis'i ele geçiren Megaralılar'dan kentin geri alınması için, Atinalılar'ı harekete geçirmiş ve savaşı bizzat kendisi yönetmiştir.

Solon, Atina'da özellikle orta sınıfın sevgilisi konumunda idi. Atina şehir devletinin yönetimi ile ilgili pek çok kuralın, onun düşüncesi olduğu, bilinmektedir. Klasik "gens" örgütlenmesine karşı, demokratik devleti savunması, onun ilerici yanını ortaya koyar.

Devlet'in yönetilebilmesinin adaletle mümkün olduğunu düşünür, zenginlerin küstahlığına, fakirlerin yıkıcı isteklerine karşı çıkar. MÖ 590'larda yönetici olunca, sürgünler, siyasi mahkumlar ve borçlu köylüleri, affeder. Toprak mülkiyetinde tekelleşmeyi önlemek için, tarlaların bölünmesini sağladı, aile reislerinin çocukları üstündeki mutlak egemenliğini ortadan kaldıran düzenlemeler yaptı, aylaklardan para cezası aldı ve köy kanunları çıkardı. Tartı ve ölçü reformu, devalüasyon v.b. önlemlerle, Atina ekonomisini kalkındırdı.

Solon, Atina'nın çehresini değiştiren düşünce ve devlet adamıdır ama ne yazık ki kendi doğduğu toprak, onu barındıramadığından, Kıbrıs'a yararı çok sınırlıdır.

Bir defasında Mısır’a giderken yol üstündeki vatanına da uğradı. Buradaki Aepeon Kalesinin komutanı, öğrencisiydi. Ona neden kıyı dururken, dağlaraın içinde bir kent kurduğunu sorup, kıyıda kurulacak şehrin bir de plânını yapıp verdi. Düşünürün şehri, inşaa edildi. Kendi adından galat, Soli diye de isimlendirildi. Ondan sonra 6 yy o bölgenin merkezi oldu. Tiyatrosu halâ bize hizmete devam ediyor.

Bu ada, bazan büyük adamlar yetiştirir yetiştirmesine ama sonra kusar… İşin garibi, o insanlar da gitikleri yerlerde, bu adanın hasreti ile yaşamaya devam ederler. Koskoca Osmanlı sadrazamı Mehmet Emin Paşa da sarayında bir odayı, köyünden getirttiği, kaval, semer, taş değirmeni gibi eşyalarla doldurmuş, (Fasulalı’dır) arada bir oraya kapanır, Kıbrıs ağzı ile bağırır çağırırmış! Gizli ayin yapıyor diye jurnal edilip, basıldı da bu yüzden…

Var canım, burada bir efzun! Bu kesin…

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.