1. YAZARLAR

  2. Ahmet Tolgay

  3. Kumarcılar hanı…
Ahmet Tolgay

Ahmet Tolgay

Kıbrıs Gazetesi
Yazarın Tüm Yazıları >

Kumarcılar hanı…

A+A-

Başkent Lefkoşa’nın en tarihi ve en otantik yerinde mezbeleliğe dönüşen Kumarcılar Hanı’nın kurtarılacağına dair iddialı söz;  turizm, çevre ve kültürden sorumlu eski bakan Kemal Dürüst’ten gelmişti. Dürüst bakanlığı boyunca bu sözü yerine getiremedi.  Şimdi onun selefi Ünal Üstel de bakanlık makamına gelir gelmez düzenlediği ilk basın toplantısında Kumarcılar Hanı’nın kurtarılacağına dair güvence verdi.

Dilerim sözünü tutar. Ama Kumarcılar Hanı’nın bilinen sorunları nedeniyle verilen sözün yerine getirilebilmesi için bilinçli ve kararlı bir mücadele gerekir. Bu bilinç ve kararlık gösterilmezse, başkentimizin ortasındaki en önemli Osmanlı eserlerinden biri olan bu yapı yakın gelecekte yer ile yeksan olmaktan kurtulamayacaktır.

Eski eserlerin restorasyonunda uzmanlaşmış bir müteahhit zamanın bu değerli tarihi eserin aleyhine işlemekte olduğunu söylemişti bana... Restorasyon uzmanı müteahhit, geçen her günün restorasyon maliyetlerini yükselttiğini, yapılacak restorasyonun doğallılık oranını da düşürdüğünü belirtti. Müteahhit “Orada eksilen her taş, çöken her köşe eserin orijinalitesinden bir şeyleri koparıp götürmektedir” diyor...

Nitekim tarihi hanın bazı bölümlerinin yerinde artık yeller esmektedir. Çünkü bu kültürel mirasımız için koruyucu hiçbir önlem alınmadı. Viraneye dönen binanın üzerinde “Tehlikelidir, yaklaşmayın” uyarısı var. İnsanlar böylece binanın  tehlikesinden korunuyor!.. Peki zavallı binayı insanlardan kim koruyor?!..

Temasta olduğum Arasta esnafı mezbeleliğe dönüşen bu Osmanlı eserinin içinde geceleri karanlık kişilerin, karanlık işleriyle fink attıklarından yakınıyor. Esnaf  “Asayiş açısından da buranın elden geçirilmesi gerekir” görüşünde.

Restorasyonun başlatılmasını geciktiren faktörler de var. Eski Eserler Dairesi bir ara burayı restore etmek için harekete geçmişti. Restorasyon için finansman nasıl olsa bulunacaktı. Ancak bu mekanın mülkiyetinin hem hisseli ve hem de özele ait olmasından ileri gelen sorunlar yüzünden girişimin başarılı olamadığını üzülerek gördük…

Kumarcılar Hanı’nın büyük hissedarı ünlü turizmci Aziz M. Kent (Con Aziz)’tir. Burayı otantik atmosferi içinde modern bir kumarhaneye dönüştürme projesi hazırladı… Ki bu proje gerçekleşse adıyla müsemma orası gerçek bir “Kumarcılar Hanı”na dönüşecekti. Ama hazırladığı projeye onay alamadığı için Con Aziz harekete geçemedi. 

Kent, Kumarcılar Hanı’nın yüzde 75 hissesine sahip. Diğer yüzde 25 hisse ise vakıftır. Bu hisse mimar Behzat Aziz Beyli’nin denetiminde. Restorasyon için esas zorluk işte buranın özel kişilere ait olmasından kaynaklanıyor. Daha önce benimle yaptığı konuşmada “Finansal desteğin sağlanması için yaptığım tüm girişimler, buranın ‘özel şahıs malı olması’ engeline takıldı” demişti Aziz Kent. Hazırladığı restorasyon projesinin finansmanı için 600 bin dolar gerektiğini belirterek, bu kaynağı tüm girişimlerine karşın bir türlü sağlayamadığından yakınıyordu o günlerde. Ünlü turizmci bunun üzerine masrafları kendisinin üstlenmeye karar verdiğini, zamanın Maliye Bakanı Ahmet Uzun’a bir öneri götürdüğünü, ama bunun da ilgi görmediğini söylemişti bana. Önerisinin ayrıntılarına ilişkin şu bilgiyi vermişti:

“Canlı kumar oyunları ya da rulet değil, sadece slot makinelerini kapsayan bir ön izin verilmesini istedim. Bana sağlanacak bu olanağın geliriyle Kumarcılar Hanı’nı da, bölgeyi de diriltebilirdim. Ama ısrarlı başvurularıma karşın bu önerim ilgi görmedi. ‘Yarım kumar’ izni de diyebileceğimiz bu yetkiyi alabilmiş ve restorasyonu yapabilmiş olsaydım, orada kiralanabilecek 45 dükkan kazanacaktık. Slot makineleri, açacağım restoran ve diğer eğlence birimleriyle Lokmacı’ya yakın bu tesis turistlerin cazibe merkezine dönüşecek, turist akınından Lefkoşa da nasibini alacaktı… Mekanda, otantiğine uygun, dansözleriyle birlikte oryantal bir atmosfer oluşturmayı tasarlıyordum.”    

Kent, “Yüzde 75’lik hisseyi toplamam hiç de kolay olmadı. Hanın hissedarlarının kimisi Afrika’da, kimisi Avrupa’daydı. Bütün bu hisseleri büyük çabayla tek elde toplamam bile büyük bir başarı olmasının yanında, buranın topluma ve ülkeye kazandırılması konusundaki ciddiyetimin de göstergesidir” diyordu.

Hanın kurtarılmasına ilişkin tartışmalarda, bu kültür mirasının yüzde 25 hissesini denetiminde bulunduran Behzat Aziz Beyli’den şimdiye dek hiçbir açıklama gelmedi…

Şimdi Ünal Üstel bakanlığa gelir gelmez, ayağının tozuyla Kumarcılar Hanı’nın kurtarılacağına dair sözünü topluma verdi. Umarım irdelediğim tüm bu sorunları aşmayı kısa sürede başarır ve sözünü yerine getirir.       

Kaynak: Kıbrıs Gazetesi 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.