1. YAZARLAR

  2. Dr. Nazım Beratlı

  3. Neredeyse yarım asır geçti...
Dr. Nazım Beratlı

Dr. Nazım Beratlı

Haberdar Gazetesi
Yazarın Tüm Yazıları >

Neredeyse yarım asır geçti...

A+A-

21 Aralık 1963 gecesi yaşanan olayları, kim başlattı?

Mehmet Ali Tremeşeli’ye sorarsanız, “Türkler’e göre Rumlar, Rumlar’a göre Türkler!”

Aslında, TMT liderliğinin Aralık başından beri, Ankara’ya sürekli olarak “bir saldırı beklendiği” yönünde uyarılar gönderdiği, bilinmeyen bir şey değildir.

1963 yılı sonbaharında, iki tarafın gizli örgütlerinin de özellikle Lefkoşa’da, kendi semtlerinin sınırında, gece devriyeleri bulundurdukları ve gafil avlanmamak için, önlemler almaya başladıkları, bugün artık bir sır değil. Arif Hoca Lefkoşa’da bazı silahların 30 Kasım’dan beri, yer altından çıkarılıp dağıtılmış olduğunu ve bunların  temas noktalarının emniyeti için kullanılmakta olduğunu öğrendiğini yazar.

Yorgacis, elindeki polis gücü ile Lefkoşa’nın Türk semtine giren ve çıkan araçları ve muhtemelen, TMT’nin “sınır devriyeleri”ni kontrol ettirmeye girişir. Bunun farkında olan TMT de 21 Aralık 1963 günü, taşra örgütlerine, “çanakları açınız” emri gönderir. 

Lefkoşa’da ise “çanaklar” 19 Aralık’tan beri “sökülmüştür.” Ertesi gün, yeni bir emir gelir: “ Dağıttığınız silahları toplayıp, tekrar gömünüz”! Arif Hasan Tahsin, dağıttığı silahları topladığını ama gömmediğini, anlatır.

Bayraktar’a bağlı Özel Birlik Komutanı Mehmet Ali Tremeşeli ise anılarında, saldırı birliği niteliğindeki bir birliğin komutanı olarak, o günlerde, herhangi bir saldırı emri almadığını söyler.

21 Aralık’ı 22’ye bağlayan gece saat 02.00 dolaylarında, Lefkoşa’da Tahtakale Türk mahallesinden çıkmakta olan bir araca, bir Rum polis devriyesi, dur ihtarı verir. Araba durmaz, polis ateş açar ve aracın içindekilerden iki Türk ölür! Orada toplanan Türkler ile polis arasında, ayrıntıları bugün bile açık olmayan bir arbede yaşanır!

Richter, kalabalıktan da polise ateş açıldığını ileri sürmektedir. Oysa, TMT’nin böyle bir kararı olsaydı, bunu uygulamakla görevlendirilecek olan ekip, olay yerine gitmeye kalkıştığında, ateşle karşılaşmış, bölgeye girememiş ve bir yaralı ile geri gelmiştir.

Tremeşeli, kendi yönetimindeki “saldırı” birliğinin, 23 Aralık gecesine kadar, silahsız olduğunu bildirmektedir!

22 Aralık gecesi, Lefkoşa’da bir başka olay yaşanır. Bugün Açık Öğretim Fakültesi binalarının bulunduğu yerde, bir Rum polis devriyesi, Girne Lefkoşa yolunda seyreden bir Türk aracını, silahla tarar… Yolcular, yaralanırlar… Olayın geçtiği noktanın tam karşısında yer alan Jandarma Komutanlığı binasından çıkan üç Türk polis de Rum polislere ateşle karşılık verir. Bu olay, 1963 Aralık Çatışması’nda, Rumlara yönelik bilinen ilk silahlı girişimdir…

23 Aralık şafak vaktinde, Lissaridis’e bağlı bir grup, TMT’nin merkezi olduğu düşünülen Çetinkaya Kulübü’nün tam karşısındaki Ledra Palas Oteli’ni işgal edip, binayı ateş altına alır. Karargâh, gerçekten de burasıdır.  Ateşe cevap verilir. O gece, artık iki halk savaşmaya başlarlar! Ledra Palas yönünden Lissaridis’in birlikleri saldırıya geçer! Küçük Kaymaklı’ya ise Nikos Sampson’un adamları saldırırlar.

Arif Hasan Tahsin’e göre, ortada bir ateş emri yoktur! Kendisine verilen son emir, “silahları topla ve göm”’dür. Ona göre, eli tetikte gezen iki tarafın gizli güçleri, o günün gergin koşullarında, çatışmaktan başka bir yol, bulamamışlardır.

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.