1. YAZARLAR

  2. İsmail Bozkurt

  3. “Osmanlı Reform Sürecinde Kıbrıs”
İsmail Bozkurt

İsmail Bozkurt

Vatan Gazetesi
Yazarın Tüm Yazıları >

“Osmanlı Reform Sürecinde Kıbrıs”

A+A-

Son zamanlarda epeyce kitap çıkıyor ülkemizde!
   
Benim gibi “kitap hastaları,” Türkiye’de çıkan kitapları da izlediği için “okunması gereken kitaplar” listesi kabardıkça kabarıyor.
   
Bu bakımdan listeye alınan kitaplara okuma sırası gelmesi bazen uzuyor.
   
Doç. Dr. Mehmet Demiryürek’in “”Nizam-Cedîd’den II. Meşrutiyete Osmanlı Reform Sürecinde Kıbrıs” kitabı da öyle oldu.

Kitabı ancak yakın zamanda okuyabildim.
   
İlginç, birçok tarihsel gerçeğe açıklık getiren bir kitap!

Çok birikimim olduğuna inandığım bir çok konuda, yeni bilgilerle donandığımı söyleyebilirim.

Osmanlı’nın Reform Hareketlerinin Buralarda Bayağı Yansıması Olmuş

Elbette ki bir köşe yazısında kitabı ayrıntılarla anlatmak olanaksız.

Demiryürek’in kitabında bu daha da zor. O kadar ayrıntı var ki!
En iyisi bu bölüm başlıklarını vermek!

Kitap 4 bölüm ve her bölüm başlığı, bölümün içeriğini de anlatıyor.
Bölümler şöyle:

I.    Bölüm: “Nizam-ı Cedîd Islahatı Ve Kıbrıs’a Yansımaları”
II.    Bölüm: “Tanzimat Fermanı’nın Kıbrıs’ta Uygulanması”
III.    Bölüm: “1. Meşrutiyetin İlânı Ve Kıbrıs”
IV.    Bölüm. “Meşrutiyetin Yeniden İlanı Ve Kıbrıs”

Dört reform hareketinin de, bizim buralarda bayağı yansıması olmuş.
Özellikle, Demiryürek’in “Meşrutiyetin Yeniden İlanı” diye nitelendirdiği “2. Meşrutiyet”in yansımaları ilgimi çekti.

Malum!
O dönemde Kıbrıs, “sözde geçici” de olsa artık İngiliz Yönetimi’nde idi. Ama Kıbrıslılar hâlâ daha, “padişahçısı ile,” “hürriyetçisi” ile, “sapına kadar Osmanlı” idiler.

Dahası, Osmanlı da burasını “kendisinin” biliyordu ve Abdülhamit’in tarihe mal olmuş “hafiyeleri” ile “jurnal düzeni” bile, aynen Kıbrıs’ta da vardı.

20 Ağustos 1908 tarihli “Sünuhat” gazetesine göre, “Böyle hür bir memlekette senelerden beri namuslarını üç beş liraya satarak vatandaşlarımıza olmadık iftiralar eden ve Memalik-i Osmaniye’ye (Osmanlı ülkelerine) gidip gelen cezire (ada) Müslümanlarını bir takım yalancılıklar ile” istibdat memurlarının elinde zor durumlara düşüren Kıbrıs’taki hafiyeler, “alçak”tır.

Ama bu işi para için yapanların maaşları, “ilan-ı hürriyet (hürriyetin/özgürlüğün ilanı) tarihinden itibaren kesilmiştir.”

Hafiyelere Ver Yansın

“Mirat- Zaman” gazetesinin 17 Haziran 1908 tarihli nüshasında hafiyelere, bir de şiir yayınlanarak ver yansın edilmektedir.

“Mirat- Zaman”ın 7 Eylül 1908 tarihli sayısında da, “Hafiye Sergisi” başlıklı bir şiir var.

24 dörtlükten oluşan bu şiirin, anlaşılabilecek bazı dörtlüklerini sizinle paylaşalım:

“Hafiye Sergisi
Seyr ele gel bak
Bir hayli alçak
Kör, şaşkın, ahmak
Bilcümle bunda
***
Hırsız ocağı
Hain yatağı
Paşa uşağı
 Bilcümle bunda
***
Birçok kişiler
Erkek dişiler
Hep mürteşiler
Bilcümle bunda
***
Evler yıkanlar
Canlar yakanlar
Emre bakanlar
Bilcümle bunda
***
Irza geçenler
Mazlum seçenler
Kanlar içenler
Bilcümle bunda
***
Cümle yabanlar
Altın kapanlar
Mülkü (Devleti) satanlar
Bilcümle bunda

Son Olarak

Mehmet Demiryürek’in bu ilginç kitabını zevkle okudum.
   
Böylesi kitapları okurken, Churchill’in “ne kadar ilerini görmek istersen o kadar geriye gideceksin” anlamındaki sözlerini anımsamamak mümkün değil!
   
Özellikle bizim gibi, “toplumsal bellek” konusunda “vurdumduymazlığı” ve “zafiyeti” olan toplumlar için, bu ve bunun gibi kitaplar “ilaç” görevi yapıyor.
   
En azından ben öyle düşünüyorum.
   
Beynine, eline, kalemine sağlık Sayın Dinçyürek!
   
Daha nice kitaplara!
 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.