1. YAZARLAR

  2. Ahmet Tolgay

  3. Somali’nin acı gerçekleri…
Ahmet Tolgay

Ahmet Tolgay

Kıbrıs Gazetesi
Yazarın Tüm Yazıları >

Somali’nin acı gerçekleri…

A+A-

Somali yaygın tanınmayı yönetmen  Rıdley Scott’un imzasını taşıyan “Kara Şahin Düştü” filmi sayesinde sağladı. Somali’nin biz Türkler tarafından yaygın biçimde tanınmasının bir diğer nedeni de, bir zamanların popüler Türk generali Çevik Bir’in bu talihsiz ülkede BM Barış Kuvvetleri Komutanı olarak görev yapmasıdır.  
  
Korgeneral Çevik Bir, 19 Şubat 1993’te bu ülkedeki görevine başladığında Türk gazeteciler oraya akın etmiş ve tüm Türk medya organları Somali’ye dair ayrıntılı bilgiler ve haberler vermeye başlamışlardı. İnsanlarının patır patır açlıktan ölmesi, ortalığın çocuk cesetlerinden geçilmez olması şimdi Somali’yi bir “trajediler ülkesi” olarak gündeme taşımıştır ama, bu ülke trajedilerin sarmalından hiç kurtulmadı ki!... Ülkenin kara kaderini belirleyen oradaki bitip tükenmeyen siyasal uyuşmazlıklar ve ABD’nin bu ülkede oynamakta olduğu stratejik oyunlardır. Sömürgecilerin gözünün sürekli Somali’de olmasının nedeni ülkenin henüz el değmemiş petrol rezervleridir. Zavallı Somalililer bu çıkar çatışmalarının ortasında ve öz kaynakları olan büyük bir servetin üstünde açlıktan ve hastalıklardan kırılıp gidiyorlar. Birleşmiş Milletler Somali’nin Bakool ve Aşağı Shabele bölgelerini kıtlık alanları olarak ilan etti.
  
Somali'de 1991'den bu yana hükümet kurulamıyor. Federal Geçiş Hükümeti, ülkenin ancak küçük bir parçasını yönetebiliyor. Dar bir egemenliğe sahip olan bu geçiş hükümeti Amerika’nın uydusu durumunda. Amerika’nın çabası, bu yönetimin egemenliğini tüm ülkeye yayabilmesini sağlamaktır. Petrol rezervlerinden yararlanabilmesi ancak o zaman mümkün olabilecektir.
  
9 milyon nüfuslu Somali’nin açlıkla boğuşma durumuna düşmesinin ilginç nedenleri de var.  Afrika haritasından da görülebileceği gibi, bu ülke, uzun kıyı şeridine sahip. Bir tek balıkçılığa özen gösterilse, ülke insanlarının karnının doyurulması kolaylaşır. Somali’de deniz özellikle ton balığından geçilmez. Gelgelelim, Somali’deki bazı mezheplerde balık yemek günahtır... Somalililer, bu bağnaz inançları yüzünden diğer deniz ürünlerine de ellerini sürmüyorlar. Tıpkı Müslümanların domuz etini beslenmelerinden dışlamaları gibi, onlar deniz ürünlerini yaşamlarından dışlıyorlar.
  
1839’lardan itibaren Somali’nin sömürgeleşme dönemi başlar… Somalililer 1960'larda İngiliz, Fransız, İtalyan işgalinden kurtulurlar. Ama sömürgecilerin ektikleri nifak tohumlarının cehennem sarmaşıkları gibi ülkeyi sarması gecikmez. Tıpkı terk edilen diğer sömürgelerde ve tabii ki Kıbrıs’ta da olduğu gibi!.. Ocak 1991’de iç savaşın alevleri  ülkeyi baştan başa yutar. Üretim durur, Somalililer beslenmede dışa bağımlı duruma gelirler. Arkasından kuraklık da şiddetini artırınca talihsiz ülke açlık faciasıyla yüz yüze kalır.
  
1991 Kasım’ında  ABD, Somali’ye asker çıkarma kararı alır. Orada Amerikan yandaşı bir rejim oluşturabilme adına 30 bin asker işgal operasyonuna  katılır. Washington bu  işgale uluslararası destek sağlayabilmek için 4 Aralık 1992’de BM Güvenlik Konseyi’nden de karar üretir. BM Güvenlik Konseyince UNOSOM - I adlı görev gücü oluşturulur. Bu gücün başlattığı operasyona “Umut” adı verilir. Ama Somalililer için umut Kaf Dağı’nın arkasındadır!.. Amerikan askerlerinin Somali’ye ayak basması, iç savaşı daha bir körükler. BM Güvenlik Konseyi kararından dört gün sonra Türkiye Somali’ye 320 kişilik birlik gönderir.
  
24 Ocak 1993 de, ABD askerleri, Somali’de, silah toplamaya başlar.Direnenler, kurşuna dizilir.. Amerikanın bu sert tavrı, yerli direnişçileri daha bir kışkırtır, keskinleştirir..
  
Birbirine muhalif güçler bile  birleşir.., Amerikan askerlerine karşı başlatılan savaş giderek yaygınlaşır ve büyür. Gerginliği yumuşatabilme adına Somali BM. Barış Gücü Komutanlığı görevine, 19 Şubat 1993 de, Müslüman Türk Korgeneral Çevik Bir atanır.
  
Amerika  Mayıs 1995’te Somali’den geri çekilinceye dek, “Delta Focus” adlı özel harekat timleriyle on binden fazla Somaliliyi katleder.
  
BM gücü ülkeden çıktıktan sonra, iç savaş yeniden şiddetlenir. İslam Mahkemeleri Birliği ülkede uzlaşmayı sağlamak için devreye girince, bu birlik ABD ve BM tarafından El Kaide destekli olmakla suçlanır. Etiyopya’yı Somali'ye saldırtırlar. 2006 daki Etiyopya işgaliyle, ülkede güç sağlamakta olan  İslam Mahkemeleri Birliği devrilir. Amerikan savaş gemileri Somali açıklarına gelir. Türkiye de 2010’da bu operasyona gemileriyle katılır.
Emperyalist işgal için çok yönlü, küresel çete planlamalarının hedefine dönüştürülen  Somali, bakir bir petrol ülkesidir. Daha başka yer altı kaynaklarını da topraklarında saklamaktadır. Afrika kıtasında stratejik konuma sahiptir. Somali,  Yemen’in yanı sıra, Kızıldeniz'in Hint Okyanusu'na açılan kapısıdır. Arap yarımadasını, Afrika kıtasına bağlar.
  
Petrol tankerlerinin ve savaş gemilerinin geçiş güzergâhıdır. Amerika bu stratejik ülkeye egemen olabilirse küresel rakipleri Rusya'ya ve Çin’e de önemli stratejik fark atar.
  
Somali’deki insanlık trajedisinin işte bu acı gerçekler ışığında değerlendirilmesinde yarar var.

Kaynak: Kıbrıs Gazetesi

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.