1. YAZARLAR

  2. Gökhan Altıner

  3. Talat: "DP el-ayak öpen bir partidir, kaale almıyorum"
Gökhan Altıner

Gökhan Altıner

Haberdar Gazetesi
Yazarın Tüm Yazıları >

Talat: "DP el-ayak öpen bir partidir, kaale almıyorum"

A+A-

İkinci Cumhurbaşkanı MehmetAli Talat ile Genç TV’deki sabah programımda önemli bir sohbet yaptık. Sohbete başlar başlamaz ilk manşeti verdi Sn Talat ve Demokrat Parti’ye duyduğu sitemi ifade edecek bir cümle kullandı; “       DP El-ayak öpen bir partidir kaale almıyorum” dedi. Talat’tan beklemediğim bir açıklamaydı bu. Tabii DP’nin çözüm süreciyle ilgili ortayakoyduğu referandum fikrinden yola çıkarak DP’nin siyasi partilere yaptığı bu öneriyi sordum. Talat da bu söylemini yapmasının ardından “ referanduma gerek yok, anket yapsınlar yine aynı sonuç ortaya çıkar, bununda ötesinde ortaya hangi sonuç çıkarsa çıksın, iki devletlilik çıksa örneğin; ne değişi? Ortada gerçekler var BM kararları var” dedi.

Ve program süresince Cumhurbaşkanı Eroğlu’nun süreçle ilgili yaptığı hatalarını ve isteksizliğini değerlendirip eleştrilerini sıraladı.

“CTP’Yİ TV’LERDE ELEŞTİREN PARTİLİLERE CANIM SIKILIYOR”

Konuyu döndüm dolaştırdım CTP’ye getirdim. Partide yönetime muhalefet var dedim; “yok öyle bir şey” dedi. Olur mu yok Sn Başkan Ferdi bey, Sn Çağlar benim programlarımda çok sitemlerini ifade ettiler CTP Yönetimine, bunu görmediniz mi diye ekledim. Talat “bakınız parti içi muhalefet etmek başkadır, eleştri yapmak başkadır. Ama ençok da buna canım sıkılıyor, eğer partiyle ilgili rahatsızlık varsa bu şikayetlerin yapılacağı yer partinin organlarıdır televizyon kanalları değil, böyle olmamalı” dedi ve sitem etti bir yerlere…

Programda ençok da çapraz oyu ve DP’nin bu konuda Talat yerine Eroğlu’nu desteklemsini konuştuk. Sn Talat, Serdar Denktaş’ın kendsi yerine Eroğlu’nu desteklemesi hususunda çapraz oyu gerekçe göstermesini samimi ve doğru bulmuyor. Bunu özellikle belirtme ihtiyacı duydu. Çapraz oyla ilgili önceden de yayınladığı ve bana gönderdiği görüşlerini aynen yayınlıyorum Sn Talat’ın:

“ÇAPRAZ OY FEDERAL BİR YAPI İÇİN SON DERECE UYGUN VE YARARLI BİR SİSTEMDİR. BARIŞIN DEVAMININ GÜVENCESİDİR”

“Müzakere sürecinin tıkanıklığa doğru doludizgin ilerlediği şu sıralarda çözüm karşıtları çapraz oya karşı büyük bir kampanya yürütmeye başladılar. Çözüm sürecinin tıkanmasının Rum tarafının çapraz oy ısrarından kaynaklandığı iddiasını öne sürerek, çapraz oyun Kıbrıs Türkü için bir felaket olacağı iddiasını öne sürüyorlar. Bu noktada çapraz oyun ne olup ne olmadığı hususunda birkaç söz söylemenin zamanıdır diye düşünüyorum...

Çapraz oy, iki toplumun dönüşümlü olarak Cumhurbaşkanlığı yapacak liderlerini seçerken uygulanacak bir oy verme yöntemidir. Bu sistemde, esas iradeyi kendi liderini seçen toplum ortaya koyarken, diğer toplumun da -epeyce daha az oranda bile olsa- bu iradeye etki yapması söz konusudur. Benim görevde bulunduğum dönemde, müzakerelerde, tüm ayrıntıları belirlenmemiş olsa bile şu mantık öne çıkmıştı:

Kıbrıslı Türklerin adanın tüm seçmen nüfusu içindeki oranı yaklaşık olarak %20 civarındadır... Rumlar kendi liderlerini seçerken Kıbrıslı Türkler de oy kullanacaklar, böylece Rum liderin seçimine, Rum liderin seçimi için kullanılan toplam oyda, %20 etkide bulunacaklar. Buna karşılık Kıbrıslı Türkler kendi liderlerini seçerken Rumlar da oy kullanacaklar ve onların da etkisi, Kıbrıslı Türk liderin seçimi için kullanılan toplam oyda %20 olacak...

Bu noktada olayı daha da basitleştirmek için 100 Türk seçmen ile 400 Rum seçmenin var olduğunu düşünelim. Kıbrıslı Türkler Rum liderin seçiminde oy kullandıklarında bir kişi bir oy olarak sayılırken, Kıbrıslı Türk liderin seçiminde 16 Rum oyu 1 oy sayılacak. Yani Rum liderin seçimi için kullanılan toplam oylar 500 (400 Rum+100 Türk), Türk liderin seçimi için kullanılan toplam oylar 125 (100 Türk+400/16=25 Rum) olacak. Böylece her toplum dönüşümlü olarak Cumhurbaşkanlığı yapacak kendi liderinin seçiminde kabaca %80 söz sahibi olurken diğer toplum da %20 etkili olacak...

Şimdi gelelim çapraz oyun mantığına ve yararlarının sadece birkaçına:

1- Bir kişinin tüm adanın Cumhurbaşkanı olabilmesi için her iki toplumun da belli oranda da olsa onayını alması, meşruiyeti pekiştirir.

2- Liderler sadece kendi toplumunun oyunu kazanmak için çalışırsa daha milliyetçi ve hatta fanatik bir çizgi izler ve bu da yeni oluşumun devamlılığını ve yaşayabilirliğini olumsuz etkiler.

3- Seçime giren adaylar sadece kendi toplumunun değil diğer toplumun da hassasiyetlerine özen göstermek zorunda olacaklarından politikalarından fanatizmi silmek zorunda kalırlar, bu da devletin yaşayabilirliğini güçlendirir.

4- Her iki toplumun duyarlılıklarını da dikkate alan adaylar için seçim kampanyaları iki tarafta da süreceğinden tüm Kıbrıs, herkes için ortak vatan haline gelir.

5- Tüm nimetlerin bölüşüleceği adada, yaşayabilir bir çözüm için şart olan barış kültürü, hassasiyetlerin dikkate alınmasıyla gelişir.

Peki, çapraz oyun hiç mi sakıncası yok? Elbette bazı sakıncaları olabilir. Örneğin ilk seçimde işbirliği geleneği olmayan, böylesi bir oy verme sistemine hazırlıklı olmayan sağ, çözüm ve işbirliğine mesafeli yaklaşan partiler, sıkıntı yaşayabilirler. Bu nedenle zaten, çapraz oyun ilk seçimlerde değil, ikinci seçimlerle birlikte kullanılmasını önermiştik. İkinci seçimlere kadar, 5-6 yılda, tüm partilerin yeni sisteme uyarlanacaklarını düşünmüştük.

Ve yine önemli bir husus, çapraz oyun yer aldığı 4 Ocak 2010 önerilerimiz 13 maddelik bir paketti. Tümü de görüşmeye açık olan bu 13 madde, dengeli bir bütünü oluşturuyordu. Yani çapraz oy doğrudan değil bir paketin bir unsuru olarak öngörülmüştü...

Unutulmamalı: Çapraz oy sadece Federal Cumhurbaşkanlarının seçiminde kullanılacaktır. Meclis, Senato ve Kurucu devlet organlarının seçiminde çapraz oy kullanılmayacak ve her halk kendi içinde seçimlerini gerçekleştirecektir.

Bir hususu daha vurgulamakta yarar vardır. Çapraz oy sisteminde etkileme eşitliği olacağından, yukarıda verdiğim rakamlar dikkate alınacak olursa örneğin Kıbrıslı Türk adaylardan birisi Kıbrıs Türk halkının oylarının %62.5'inden tek bir oy fazlasını alırsa tek bir Rum oyu almadan da seçilebilir. Rum aday için de bu oran aynıdır. Bu son bölümde verdiğim oranlar iki adaylı seçimler içindir. Daha çok adayın var olması durumunda diğer toplumdan hiç destek almadan seçilebilme oranları diğer adayların aldıkları oy oranlarına göre daha aşağılara da inebilir. Kısacası çapraz oy Federal bir yapı için son derece uygun ve yararlı bir sistemdir. Barışın devamının güvencesidir.

Dikkat edin barış karşıtlığındaki oran neyse, çapraz oya karşı çıkışın oranı ve şiddeti de odur! Yani barış karşıtlarının oranı ile çapraz oya karşı çıkanların arasında ciddi bir paralellik vardır”.

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.