1. YAZARLAR

  2. Dr. Nazım Beratlı

  3. Tanınmayan devlete uçak iner mi?
Dr. Nazım Beratlı

Dr. Nazım Beratlı

Haberdar Gazetesi
Yazarın Tüm Yazıları >

Tanınmayan devlete uçak iner mi?

A+A-

Dün, yazıyı “ancak” diye bitirdik…

“Ancak”, bir “devlet”in tanınmamış olması, o “devlet”in hava trafiği dışında tutulması anlamına gelmez! Hollanda, İsveç ve Avusturya havayolu şirketleri, Demokratik Almanya’yı tanımazdan yıllar önce, Doğu Almanya havaalanlarına tarifeli seferler düzenlemişlerdir. Alman şirketleri de Makedonya’yı tanımadan, Skopje’ye sefer düzenlemekteydiler… Lufthansa, Eritre’nin bağımsızlığı tanınıp, Chicago Konvansiyonu’na taraf olmadan, haftada iki kez, başkent Asmara’ya tarifeli seferler düzenlemekteydi.

Bunun için, Karşılıklı (Bilateral) Anlaşmalar yapmak, gerekir. Kaldı ki Asmara örneğinde, bu bile yoktur. Bu konudaki en önemli örnek ise Çin Cumhuriyeti’dir! Bildiğiniz adıyla, Taiwan… Tanınmış bir devlet değildir ama ikili anlaşmalar aracılığı ile hava trafiğini düzenlemektedir!

Bu nasıl olur? IATA (Uluslar arası Hava Trafiği Birliği) aracılığıyla… IATA, 1945’te Montreal’de kurulmuş bir NGO’dur! Sivil Toplum Örgütü… Üyeleri, devletler değil, havacılık şirketleridir… Görevleri de uçuşların güvenliğini, şirketler arası ve ICAO ile ilişkileri, düzenlemektir.  IATA’nın üyelerine “kuzey Kıbrıs’a sefer yapın” demek yetkisi yoktur ama Avrupa’dan Türkiye’ye touch down yaparak Ercan’a ulaşan seferleri mümkün kılan, THY’nın IATA ile yaptığı anlaşmalardır…

Öte yandan, “Kıbrıs Cumhuriyeti”nin, Ercan’ı “yasa dışı giriş noktası”, “yasak liman” (illegal border crossing) diye tanımlamasının, nerdeyse anlamı kalmamıştır çünkü bilindiği gibi AB vatandaşları, ülkeye kuzeyden de girse, güneyden de, serbest dolaşım hakkına sahiptirler. Bu durumda, herhangi bir mahkeme; AB vatandaşı olanlarla olmayanlar arasında, insan hakları açısından böyle bir eşitsizliği, iptal eder…  O engel (yasal olmayan giriş noktası) bu bakımdan AB içinde aşılmıştır.

Bu bakımdan, bakılması gereken örnek, Taiwan’dır…

Almanya, Çin Halk Cumhuriyeti’ni tanıyınca, Taiwan denilen Çin Cumhuriyeti’ni tanımaktan vaz geçer ve Lufthansa da Taipei’ye yaptığı seferleri durdurur. Çünkü Çin Halk Cumhuriyeti, Formoza (Taiwan) adasının, kendisinin işgal edilmiş bir parçası olduğu iddiasını halâ sürdürmektedir! Ve Almanya’nın kıta Çin’inde paha biçilmez çıkarları vardır. Ne var ki Lufthansa, 20 yıl uçmadığı Taipei’ye 1993’te tekrar sefer yapmaya başlar! Mandarin Air Lines da 20 yıl sonra tekrar Frankfurt havaalanına iner… O zamandan beri, yirmiden fazla ülke,  tanımadıkları Taiwan ile tarifeli hava trafiğini sürdürüyorlar. Chicago Konvansiyonuna göre, bu uçuşların Çin Halk Cumhuriyeti izni ile yapılması gerekir. Biejing Hükümeti ise 1993’te yayınladığı bir bildiri ile buna izin vermediğini, ilân etmiştir. Ne var ki koca Çin, Taiwan’a uluslar arası tarifeli uçuş yapılmasına engel olamamaktadır. Her ülke aynı yolu izlemese de herkes, Taiwan hava sahasının, Çin’in egemenlik sahası olduğunu kabul ettiğini söyleye söyleye, Taipei’ye tarifeli sefer yapmaya, 1993’ten beri devam ediyor. Çin de utangacça “iznim yok” demeye…

Nasıl?

O da yarın…

(İlk yayını 17 Temmuz 2012)

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.