1. YAZARLAR

  2. Ahmet Tolgay

  3. Tarihe doğru not…
Ahmet Tolgay

Ahmet Tolgay

Kıbrıs Gazetesi
Yazarın Tüm Yazıları >

Tarihe doğru not…

A+A-

Bendeniz bu sütunda 1916’da Mağusa’nın Karaolos (Karakol) kampına taşınan Çanakkale esirlerinin hazin öyküsüne çokça değindim… Bu konudaki diziye dönüşen son yazılarım 2012 sonbaharında NTV tarafından yapılan Birinci Dünya Savaşı Türk esirlerine dair belgesel dizide Kıbrıs’a getirilen Çanakkale esirlerinin dramına yeterince yer verilmemesine eleştiri niteliğindeydi. NTV’li yapımcıların o konuda gönderdikleri bir açıklamayı da yine okurlarımla paylaşmıştım.
   NTV yapımı “Esaret Günlüğü” adlı belgeselde, Çanakkale’de ve Birinci Dünya Savaşı’nda esir düşen yüz binlerce Türk askerinin trajedisi, esaretin yaşandığı dış ülkelere odaklanılarak, herkesi gözyaşları içinde bırakan bir kurgulamayla irdelendi. NTV ekibi Kıbrıs’a gelip buradaki Çanakkale esirlerinin dramını ve onların Kıbrıs Türk halkıyla ilişkilerini de araştırmazsa, o belgeselin eksik kalacağını, seri yazılarımda vurgulamıştım. “Çanakkale Esirleri Kıbrıs’ta” başlıklı yazımdan sonra beni arayan okurlarım da, bu görüşe yürekten katıldıklarını belirterek, gelecek araştırma ekibine bilgi verecek zengin kaynaklarımız ve görsele konu oluşturacak tarihi mekânlarımız olduğunun altını çizmişlerdi.
   Bu yazdıklarım üzerine belgeselin yönetmeni Cem Fakir’den aldığım mektupta şöyle deniyordu:
   “Sayın Tolgay merhaba, ‘Esaret Günlüğü’ belgeseliyle ilgili 2 Aralık ve 23 Aralık tarihli yazılarınızı okudum. Öncelikle ilginize teşekkür ederim. Kıbrıs’a gittik. Belgeselimiz Kıbrıs'taki Türk esirlerini de konu ediniyor. İlgili bölüm 30 Aralık 2012 Pazar akşamı saat 23.10'da, tekrarı ise 5 Ocak 2012 Cumartesi günü saat 14.10'da NTV'de yayınlanacak. Belgeselde Girne ve Mağusa'da yaptığımız çekimlerin yanı sıra, Doç. Dr Ulvi Keser ve Harid Fedai ile yaptığımız röportajlar da yer alıyor. Bir not düşerek duyurusunu yapabilirseniz sevinirim. Saygılarımla.”
   Belgesel, tarafımızdan ilgi ve merakla izlenmiş, ne var ki, Kıbrıs’ta çekilen bölümlerin yetersiz kaldığı gözlemlenmişti.
    *          *        *
   Kadim dostum Bilbay Eminoğlu da geçen pazar “Mağusa’da Tarihe Yazılan Destan” başlıklı yazısında, “Naftalin Kokulu Kıbrıs” adlı kitabımdan ve Prof. Dr. Turgut Turhan’ın “Kıbrıs Makaleleri” adlı kitabından yaptığı alıntılarla Karaolos kampındaki Çanakkale esirlerinin dramına eğildi. Osmanlı’dan beri var olan ve İngiliz sömürge yönetimince de kullanılan Karaolos kampının bir diğer adı da “Karakol Kampı”dır. Şu anda Kıbrıs Türk Güvenlik Kuvvetleri’nin askeri eğitim merkezi olarak kullandığı Gülseren Kampı…
   Yaşanan dramın tüm gerçekçi boyutlarıyla irdelenmesi gerektiğini düşündüğümdendir ki, bugün yeniden bu konuya dönüyorum. Karakol Kampı’nda sefil bir yaşama mahkûm edilen, böylelikle de çoğu hastalanıp ölen o esirlere yardım için Kıbrıslı Türklerin örgütlendiği, onlara gizlice yiyecek ve ilaç yardımında bulundukları gibi, Anadolu’ya geçişlerini sağlamak üzere onların çoğunu kamptan kaçırdıkları da bir gerçektir. Dahası bu örgütlenmede rol alan Türklerin elebaşları yakalanarak Girne Kalesi’ne hapsedilmişlerdi. Bu kahramanların tümünün de isimleri kayıtlarda vardır.
     *        *      *
   Bugün burada, tarihe doğru not düşmek adına değinmek istediğim farklı gerçek şudur: Kıbrıslı Türkler arasında şu ya da bu nedenle kamptan kaçırılan esirlere karşı İngilizlere ihbarda bulunan ve onların yakalanarak ölümcül ağır cezalara çarptırılmalarına neden olan anti kahramanlar da vardı… Kaçan esirlerin ve onlara yardım edenlerin yakalanmasına yardımcı olanlara İngiliz yönetimi parasal ödül vermekteydi... O yoksulluk günlerinde kırsal kesimdeki kimi Türk köylü, para ödülünün cazibesine kapılarak ciddi ihbarlarda bulunmuşlardı. Genç ve yakışıklı esirlerden kıskanan evli köylüler arasında da duygusal nedenlerle köy ortamında bunları ihbar edenlerin sayısı az değildi… 
   Bu yazdıklarımı doğrulayan çeşitli belgesel kaynaklar vardır. Bunların en önemlilerinden biri de Oğuz M. Yorgancıoğlu’nun araştırmalarını içeren “Kıbrıs Türk Folkloru” adlı 536 sayfalık dev kitaptır... 
Tarihe doğru not düşme adına, Çanakkale esirleri olayının anti kahramanlarının da altını çizmek gerek; değil mi?..    

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.