• BIST 84.218
  • Altın 588,84
  • Dolar 2,0955
  • Euro 2,8135
  • Lefkoşa : 22 °C
  • Girne : 22 °C
  • Mağusa : 22 °C
  • Güzelyurt : 22 °C

Türkiye-AB İlişkilerinde Yeni Dönem

13.02.2013 16:22
Türkiye-AB İlişkilerinde Yeni Dönem
ATAUM Başkanı Prof. Dr. Çağrı Erhan, Türkiye'nin AB'ye üyelik müzakereleri sürecinde fasıllarda ilerlemenin Fransa-Türkiye ilişkilerinin gelişimine ve Güney Kıbrıs'ın olumlu tavır sergilemesine bağlı olduğunu belirtti

ATAUM BAŞKANI PROF. DR. ERHAN:''FASILLARDA İLERLEME FRANSA-TÜRKİYE İLİŞKİLERİNİN GELİŞİMİNE VE GÜNEY KIBRIS'IN OLUMLU TAVIR SERGİLEMESİNE BAĞLI"

"AMA AB KONSEY KARARI İLE BLOKE EDİLMİŞ DURUMDA OLAN 8 FASLIN ÜZERİNDEKİ BLOKENİN KALDIRILMASI, DOĞRUDAN DOĞRUYA KIBRIS SORUNUNUN NASIL BİR ŞEKİL ALACAĞINA BAĞLI''

''AVRUPA KONSEYİ'NİN BLOKE ETTİĞİ FASILLAR TÜRKİYE, GÜNEY KIBRIS RUM KESİMİ'NİN GEMİLERİNE VE UÇAKLARINA LİMAN VE HAVAALANLARINI AÇMADIĞI SÜRECE AÇILMAYACAK. GÜNEY KIBRIS RUM KESİMİ DE NET BİR TAVIR SERGİLİYOR''

Ankara Üniversitesi Avrupa Toplulukları Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATAUM) Başkanı Prof. Dr. Çağrı Erhan, Türkiye'nin AB'ye üyelik müzakereleri sürecinde fasıllarda ilerlemenin Fransa-Türkiye ilişkilerinin gelişimine ve Güney Kıbrıs'ın olumlu tavır sergilemesine bağlı olduğunu belirterek, ''Ama AB konsey kararı ile bloke edilmiş durumdaki 8 faslın üzerindeki blokenin kaldırılması doğrudan doğruya Kıbrıs sorununun nasıl bir şekil alacağına bağlı'' dedi.

Erhan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 2006 yılında Türkiye'nin müzakere fasıllarından 8'ini ek protokolü onaylayıp gereğini yerine getirmesi şartına bağlanmasıyla birlikte, AB'ye girmesine karşı olan Fransa'nın da 5 faslı ülkesi adına bloke edeceğini açıkladığını hatırlattı. 
Fransa'da Mayıs ayında Hollande'ın iktidara gelmesiyle Türkiye'de bloke edilmiş fasıllardan bazılarının açılabileceği beklentisinin oluştuğunu belirten Erhan, şöyle devam etti:

''Tabloya bakınca 35 fasıl var. Bunlardan 2'si 'kurumlar' ve 'diğer hükümler' adını taşıyor. Yani aslında 33 fasıl var. Bunlardan 8'i bloke edilmiş durumda. 5'ini Fransa bloke etmişti. Güney Kıbrıs Rum Kesimi'nin bloke ettiği fasıllar da var. Bir de bizim açtığımız 13 fasıl var ve bunlardan ancak birini geçici olarak kapatabildik. Yani aslında bugün 'Müzakerelere buyurun başlayalım' deseler hazır fasıl sayısı 3. Bunlardan bazılarında da Türkiye'nin yerine getirmekte zorlandığı birtakım önşartlar var.

Yani, sadece 13 faslı açmış olduğumuz düşünülürse, 22 fasıl daha var ve bunlardan Avrupa Konseyi kararıyla bloke edilen 8'i Türkiye, Güney Kıbrıs Rum Kesimi'nin gemilerine ve uçaklarına liman ve havaalanlarını açmadığı sürece açılmayacak. Güney Kıbrıs Rum Kesimi de net bir tavır sergiliyor.''

Haziran 2010'dan bu yana açılan bir fasıl olmadığını söyleyen Erhan, fasıl üzerinde blokenin kaldırılmasının yeni bir hareket olması açısından iyi olduğunu ancak fasıllarda süratle ilerlenebilmesi için AB'nin siyasi irade sergilemesi gerektiğini ifade etti.

''FRANSA'NIN TUTUMU 'SORUN YOK' ANLAMINA GELMİYOR''

Fransa lideri Hollande'ın, Sarkozy'den daha farklı bir tutum sergilemesinin Fransa ile hiçbir sorun olmadığı anlamına gelemeyeceğinin altını çizen Erhan, ''Tam tersine Sarkozy ile ciddi bir kriz yaşamamıza sebep olan Ermeni iddialarının inkarını suç sayan yasa tasarısının tekrar ülkede gündeme gelmesi gibi bir durum söz konusu. Türkiye de zaman zaman Fransa'nın Afrika politikalarını eleştiriyor. Dolayısıyla bu 5 fasıldan bir tanesinde blokeyi kaldırması diğer 4'ünde de kaldıracağı anlamına gelmiyor'' diye konuştu.

AB konsey kararı ile bloke edilmiş durumda olan 8 fasılda da Türkiye'den 2005'te imzaladığı Ankara Anlaşması'na Ek Protokol'ün Güney Kıbrıs Rum Kesimi de dahil bütün yeni katılan ülkelere teşmil edilmesinin istendiğini anlatan Erhan, Türkiye'nin de buna karşılık 'KKTC'ye uygulanan izolasyonlar kaldırılmadığı sürece, Güney Kıbrıs Rum Kesimi gemilerince taşınan malların benim limanlarıma ve havaalanlarına girmesine müsaade etmeyeceğim' dediğini hatırlattı.

Bu durumu açmaz olarak nitelendiren Erhan, şunları söyledi:

''Türkiye liman ve havaalanlarını açmadığı sürece, 27 AB ülkesini ikna ederek konsey kararını ortadan kaldırmak biraz zor görünüyor. 8 başlık dışındaki fasıllarda ilerleme Fransa-Türkiye ilişkilerinin gelişimine ve Güney Kıbrıs'ın olumlu tavır sergilemesine bağlı. Ama 8 faslın üzerindeki blokenin kaldırılması doğrudan doğruya Kıbrıs sorununun nasıl bir şekil alacağına bağlı.

Aritmetik hesabı yaptığınız zaman bile bunun nasıl uzun bir süre olduğunu görürsünüz. Her dönem bir fasıl açılsa geriye 22 fasıl kalıyor. Bunun açılabilmesi için -6 ayda bir fasıl açılacaksa- 11 yıl gerekiyor. Türkiye aslında 2010 yılı Mart ayında Bakanlar Kurulu tarafından yayımlanan kendi eylem planını harfiyen uygulamaya devam etse, bu siyasi sorunlar çözüldükten sonra fasıl açma sürecinin bu kadar uzamadan, süratle sağlanması mümkün olabilir. Eylem planında Türkiye, 'Biz fasıl açılıp açılmadığına, siyasi sebeplerle bunların bloke edilip edilmediğine bakmaksızın AB müktesebatının üstlenilmesi noktasında üzerimize düşeni yerine getireceğiz. Siyasi sorunlar ortadan kalktığında biz zaten müktesebatı üstlendiğimiz için fasılların açılıp kapanması çok daha hızlı olacaktır. Birkaç yıl içinde bu süreci bitirmiş olacağız' demektedir.

Ama AB'nin ölçümlerine göre, eylem planının ancak yüzde 30'unu gerçekleştirmişiz. Dolayısıyla siyasi sıkıntılar kalksa bile müktesebatın üstlenilmesine ilişkin kendi eylem planımızın gereklerini yerine getirmezsek, bu, gerçekten çok uzun bir süre alabilir. Bu da bir bıkkınlık doğurur.''

AB HİKAYESİ

Türkiye'nin AB ile üyelik müzakere süreci resmi olarak 3 Ekim 2005'te başladı. 7 yıllık süreçte Türkiye-AB arasında toplam 33 fasıldan 13 fasıl müzakerelere açıldı, bir tanesi (geçici olarak) kapatıldı. Açılmayan 20 fasıldan 17'si, AB Konseyi ve bazı üye ülkelerin siyasi engeline takılarak bloke edildi.

Müzakereye açılan fasıllar şunlar: (4. Fasıl) Sermayenin Serbest Dolaşımı, (6. Fasıl) Şirketler Hukuku, (7. Fasıl) Fikri Mülkiyet Hukuku, (10. Fasıl) Bilgi Toplumu ve Medya, (12. Fasıl) Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı, (16. Fasıl) Vergilendirme, (18. Fasıl) İstatistik, (20. Fasıl) İşletme ve Sanayi Politikası, (21. Fasıl) Trans-Avrupa Ağları, (25. Fasıl) Bilim ve Araştırma (geçici olarak kapandı), (27. Fasıl) Çevre, (28. Fasıl) Tüketicinin ve Sağlığın Korunması, (32. Fasıl) Mali Kontrol.

Öte yandan, tarama süreci 2006'da sona ermiş olmasına karşın, 10 faslın tarama sonu raporu resmi olarak Türkiye'ye iletilmedi. 9 faslın tarama sonu raporu bazı üye ülkelerin itirazlarından dolayı Konsey'in onayını beklerken, "Dış, Güvenlik ve Savunma Politikası" faslının tarama sonu raporunu Komisyon hazırlamadı. Tarama sonu raporlarının resmi olarak Türkiye'ye iletilmemiş olması, bu fasıllardaki muhtemel açılış kriterlerinin resmi olarak Türkiye'ye bildirilmesini de engelliyor.

Konsey'de bekleyen söz konusu tarama sonu raporları şöyle:

"(2. Fasıl) İşçilerin Serbest Dolaşımı, (13. Fasıl) Balıkçılık, (14. Fasıl) Taşımacılık Politikası, (15. Fasıl) Enerji, (22. Fasıl) Bölgesel Politika ve Yapısal Araçların Koordinasyonu, (23. Fasıl) Yargı ve Temel Haklar, (24. Fasıl) Adalet, Özgürlük ve Güvenlik, (30. Fasıl) Dış İlişkiler, (31. Fasıl) Dış, Güvenlik ve Savunma Politikası (Komisyon raporu hazır değil), (33. Fasıl) Mali ve Bütçesel Hükümler.

FRANSA ENGELİ

Fransa "üyelikle doğrudan ilgili" olduğu gerekçesiyle (11. Fasıl) Tarım ve Kırsal Kalkınma (11 Aralık 2006 tarihli Konsey Kararı çerçevesinde de bloke), (17. Fasıl) Ekonomik ve Parasal Politika, (22. Fasıl: Bölgesel Politika ve Yapısal Araçların Koordinasyonu, 33. Fasıl: Mali ve Bütçesel Hükümler ve 34. Fasıl: Kurumlar olmak üzere 5 faslı bloke etmişti.

Ancak dün Fransa Dışişleri Bakanı, 22. faslın açılması konusunda Türkiye'ye yardımcı olacaklarını açıkladı. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, konuya ilişkin, ''Fransa daha önce benimsediği tutumunu değiştirme kararı aldığını bize resmen bildirdi. Başlangıç itibariyle bir fasıl ama bundan sonraki Türkiye-AB ilişkilerinin önündeki engellerin kaldırılması için bir siyasi iradeye sahip olduklarını ve birlikte çalışmaya hazır olduklarını bize ifade ettiler.

İnşallah 22. fasıl, bölgesel politikalarla ilgili fasıldan başlamak üzere Fransa'nın blokajında olan diğer fasılların da kademeli bir şekilde bütünüyle blokajın kaldırılacağı inancını taşıyoruz. Bu konuda Fransa'dan güçlü mesajlar aldık'' değerlendirmesinde bulunmuştu.

AÇILMASI İSTENEN FASILLAR VE EK PROTOKOL SORUNU

Mevcut durumda, siyasi blokaj olmayan ve genellikle aday ülkelerin müzakere süreçlerinin son aşamasında açılan 3 fasıl bulunuyor. Bunlar (5. Fasıl) Kamu Alımları, (8. Fasıl) Rekabet Politikası ve (19. Fasıl) Sosyal Politika ve İstihdam fasılları.

Türkiye İrlanda dönem başkanlığı sürecinde hiçbir açılış kriteri bulunmayan (17. Fasıl) Ekonomik ve Parasal Politika'nın açılmasını istiyor.

Ek Protokol konusu ise 11 Aralık 2006 tarihli AB Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi'nde alınan karar doğrultusunda 8 fasıl için açılış kriteri, diğer tüm fasıllar için ise kapanış kriteri niteliğini taşıyor. Söz konusu kararda, "Konsey, Türkiye, Gümrük Birliği'ni (Rum Kesimi) Kıbrıs da dahil olmak üzere 10 üye ülkeyi kapsayacak şekilde genişleten AB-Türkiye Ortaklık Anlaşması'nın Ek Protokolü'nde yer alan taahhütlerini yerine getirene kadar, Türkiye'nin Kıbrıs Cumhuriyeti'ne getirdiği kısıtlamalarla ilgili 8 faslın müzakerelerinin askıya alınmasına ve diğer fasılların kapanmamasına karar vermiştir" ifadesi yer alıyor.

Karar çerçevesinde Ek Protokol nedeniyle askıya alınan fasıllar şu şekilde sıralanıyor:

(1. Fasıl) Malların Serbest Dolaşımı, (3. Fasıl) İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi, (9. Fasıl) Mali Hizmetler, (11. Fasıl) Tarım ve Kırsal Kalkınma, (13. Fasıl) Balıkçılık, (14. Fasıl) Taşımacılık Politikası, (29. Fasıl) Gümrük Birliği, (30. Fasıl) Dış İlişkiler.

Ayrıca GKRY, 8 Aralık 2009 tarihli Genel İşler Konseyi toplantısında 6 fasılda ilerleme kaydedilmesini tek taraflı olarak "normalizasyon" şartına bağladığını beyan ederek süreci bloke etmiş oldu. GKRY'nin tek taraflı olarak bloke ettiği fasıllar (2. Fasıl) İşçilerin Serbest Dolaşımı, (15. Fasıl) Enerji, (23. Fasıl) Yargı ve Temel Haklar, (24 Fasıl) Adalet, Özgürlük ve Güvenlik, (26. Fasıl Fasıl) Eğitim ve Kültür, (31. Fasıl) Dış, Güvenlik ve Savunma Politikası"

KARMAŞIK FASIL SÜRECİ

AB'ye üyelik müzakerelerinde fasılların ele alınmasında, AB'nin karar alma mekanizmaları ve bürokrasisinden kaynaklanan karmaşık bir süreç işliyor. Buna göre öncelikle, AB fasıllarla ilgili alanlarda bir tarama çalışması yapıyor. Tarama sonu raporları ilgili alandaki AB müktesebatına uyum düzeyini ortaya koyuyor. Bu raporların AB Konseyi tarafından onaylanmasının ardından, fasıllar açılıyor. Bununla birlikte, fasıllar açılış kriteri olanlar ve olmayanlar olarak ikiye ayrılıyor.

Açılış kriteri olanlarda, önceden belli olan kriterler yerine getirildikten sonra Komisyon'un önerisiyle Konsey faslın açılmasına karar veriyor. Açılış kriteri olmayanlarda ise, Konsey kararıyla Dönem Başkanlığı Türkiye'ye faslın açılması için resmi mektup iletiyor. Bu mektupta Türkiye'den müzakere pozisyon belgesini hazırlamasını istiyor. Türkiye'nin müzakere pozisyon belgesine bakarak AB'nin 27 ülkesi, ortak tutum belgesi hazırlıyor ve bu belge Konsey'de onaylanıyor. Açılan bazı fasılların kapanış kriterleri de bulunuyor. Aday ülkelerin bu kriterleri de karşılaması gerekiyor. Tüm bunlar yerine getirildikten sonra fasıllarla ilgili süreç "geçici olarak kapatılma" adı altında sona eriyor. "Geçiçi" ifadesinin nedeni ise, ilerleyen süreçte ortaya çıkabilecek mevzuat değişiklikleri olarak gösteriliyor.

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2010 Gündem Kıbrıs Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Yazılımı: CM Bilişim