1. YAZARLAR

  2. Ahmet Tolgay

  3. Türkiye’den su gelince…
Ahmet Tolgay

Ahmet Tolgay

Kıbrıs Gazetesi
Yazarın Tüm Yazıları >

Türkiye’den su gelince…

A+A-

KEMA Başkanı Dr. Orhan Aydeniz’le son günlerin önemli konusu Türkiye’den KKTC’ye su getirilmesi konusunu konuştuğumda çevre ve tarım uzmanı bu değerli aydınımızdan ilginç şeyler öğrendim. Bu yazının amacı öğrendiklerimi okurlarımla paylaşmak… Dr. Aydeniz, konuşmamızın başında, Kıbrıs tarihine bakıldığı zaman, ülkemizin ilk çağlarda her tarafı ağaçlarla kaplı yeşil ve sulak bir ada olduğunun belirlendiğini, ancak asırlar boyunca ağaçların katledilmesi nedeniyle, iklimin değiştiğini, birçok dönemlerde bir biri arkasına gelen yağışsız yıllar ve buna bağlı kıtlıklar sonucu, halkın başka ülkelere göç etmek zorunda kaldığını anımsattı.

1960’lı yıllardan sonra teknolojide gelişmeler gözlendiğini ve yeraltı sularından yararlanma olanaklarının arttığını kaydeden Aydeniz, bu dönemde içme suyunda rahatlama sağlandığını, sulu tarımın geliştiğini ve ekonomide büyük canlanma olduğunu anlatarak “Ancak, yeraltı sularının aşırı kullanılması nedeniyle 1970’li yıllardan sonra, ada çapında yeraltı sularında azalma ve tuzlanma ortaya çıktı. O günden bu yana da su sorunu gittikçe büyüyerek yaşamsal boyutlara ulaştı” dedi.
  
Adayı sarmalına alan su sıkıntısının giderilmesi için neler yapıldığını uzman gözüyle anlatmasını istediğim Dr. Aydeniz’e göre, adanın her iki kesiminde alınan önlemlerin sürekli nüfus artışı nedeniyle istenileni veremediğini açıkladı… Yapılan barajlar boş kalmış, deniz yolu ile su taşımacılığının uygun olamayacağı anlaşılmış... Son çare olarak da, doğal dengenin bozulmasına sebep olduğunun bilinmesine ve pahalı olmasına karşın, denizden su arıtılması seçeneğine başvurulmuş.
  
Su azlığı, başta tarım, turizm, endüstri olmak üzere tüm ekonomik faaliyetler yanında, vatandaşların yaşam kalitesini, sağlığı ve doğasal çevreyi olumsuz etkilemekte. Bu gerçekten hareketle Türkiye’den su getirilmesinin gündemdeki yaşamsal sorunları nasıl etkileyeceğini soruyorum ona. İşte aldığım yanıt:
  
“KKTC’nin su sıkıntısı kesinlikle ortadan kalkacak. Her yıl topraklarımıza 75 milyon metre küp su gelecek. Bunun olumlu sonucu olarak yeraltı su kaynakları zenginleşecek… Kuruyan birçok pınar yeniden akacak… Yaban hayvanlarının barınma, su ve besi bulma olanakları artacak… Bitki örtüsünün yoğunlaşması nedeniyle, iklimde olumlu değişiklikler olacak… Çevremiz güzelleşecek… Kuraklık sonucu bozulan doğal denge yeniden düzelecek...”
  
KEMA Başkanı Dr. Aydeniz, tüm bunların yanında halen boş arazilerden kaynaklanan rüzgar erozyonu nedeniyle tehlikeli boyutlara ulaşan havadaki toz kirliliğinin de, sulu tarıma geçilmesi ve arazilerin bitki örtüsü ile kaplanması sonucu ortadan kalkacağına parmak basıyor.
  
Halen kullanılan ve sulamaya elverişli olmayan tuzlu su yerine, tarımsal yetiştiricilikte tatlı su kullanılması ile verimliliğin artacağı, daha kaliteli ürün elde edileceği, böylece ürün çeşitliliğinin artacağı, iç piyasanın rahatlayacağı, ihraç ürünlerimizde rekabet gücümüzün artacağı, uzman muhatabımdan geleceğe dair aldığım diğer müjdeler.
  
Ve ondan öğrendiklerime ilişkin son bir not: Güneye su verilmese bile, kuzeye yılda 75 milyon metre küp su gelmesinin doğada oluşturacağı olumlu değişikliklerden komşularımız da yararlanacak. Hem iklimsel düzelme ve hem de yeraltı su kaynaklarının sürekli beslenmesi açısından…

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.