Geçen gün Kristof Kolomb ile ilgili bir kitap okuyordum. Birden, bir konu dikkatimi çekti… Kolomb ve mürettebatı, Küba’da karşılaştıkları yerlilerin, kurutulmuş bir yaprağı, kendi etrafında yuvarlayarak, yakıp tüttürdüklerini görünce, şaşırmışlar.

Kuru tütün yaprağından bir tür sigarillo sararak içen yerlileri ilk gören Avrupalı’lar, Rodrigo de Jerez ile Louis de Torres’dir! Yıl 1492… Kızılderililer, kendilerine kurutulmuş tütün yaprakları hediye ediyorlar. Jerez, yaprağı sarıp, bir tane tellendiriyor. Bir tane daha derken, Rodrigo de Jerez, ilk Avrupalı tütün tiryakisi oluyor. İspanya’ya dönünce, Ayamonte’de komşuları bunun saldığı dumandan, büyü yapıyor diye korkarak, onu şikâyet ediyorlar. Engizisyon da “şeytana tapıyor” diyerek, hapse atıyor. Rodrigo, yedi yıl hapis yatıyor, çıkınca ilk lâfı, “Bir tütün yaprağı yok mu?” olur.

Braudel, 1558’den itibaren, İspanya’da tütün tarımının yapılmakta olduğunu aktarıyor. 1560’larda, Fransa’nın Lizbon büyükelçisi Jean Nicot , “migrene iyi gelir” diyerek, tütün içme alışkanlığını Paris’e taşır. Nikotin adı ondan geliyor!

1565’te İngiltere’de görülür tütün… Oraya sokan da Sir Walter Ralleigh! Şair, yazar, filozof, maceraperest, casus; hani adına günümüzde de “Ralli sporu” yapılıyor… Tütün yaprakları, 1570’lerde Rusya’da, 1590’da Japonya’da, 1601’de Java’da, 1605’te Hindistan’dadır…

Ayni yıl, İstanbul’da, Galata rıhtımında da İtalyan gemicilerin getirdiği tütün tohumları görülür… Kahve çekirdekleri ile beraber… Kahve ve tütün, Osmanlı başkentinde, çok çabuk popülerleşirler. Şehrin dört bir yanında, kahvehaneler açılır. “Ayak takımı”nın kahvehanelerde toplanıp, ileri geri konuşması, padişahı yıldırır! Tütünü yasaklar. Gerekçe: Dinen caiz değil…

4. Murat’ın Bağdat Seferi esnasında, tütün tiryakilerinin parçalarına ayrılarak, padişahın otağının önünde ceset parçalarından kule yaptırıldığını anlatır, Hammer… Padişah’ın kendi de 28 yaşında Gutt hastalığından ölür… Yemeden, içmeden, âlemden…

1603’te, İngiltere’de Kral 1. James de tütün kullanımının, dine aykırı olduğunu gerekçesi ile yasaklamış, Ralleigh’yi de sudan bir sebeple idam ettirmişti.

1610’da Japonya’da da tütün kullanımı, dine aykırıdır diye yasaklanır. 1628’de de Papa VIII.Urban, tütün içenleri aforoz etmiştir…

Çar 1. Aleksi 1634’te tütünün dinen caiz olmadığını ileri sürerek, Rusya’da tütün kullanımını yasaklar. Tütün içerken yakalananların, ilk defasında burunları kesilir. İkinci yakalanmada, kelle… Bu yasak, iki yüzyıla yakın, devam eder.

Kanada’da 1891’de 15 yaşın altında tütün kullanımı yasaklandı. 1895’te Kanada’da sigara satışı rekor kırdı, 66 milyon adet sigara satıldı…

Bugün Avrupa’da en çok tütün mamulleri kullanılan ülkeler, önce Rusya ve sonra Türkiye’dir… En keskin yasaklamaların uygulandığı, iki ülke… Tarih, tütün tiryakiliğine uygulanan her baskının, kullanımını artırdığını göstermekte.

Avrupalılar ilk defa ulaştığında, Küba’da 250 bin Kızılderili yaşamaktaydı. Elli yıl sonra, hayatta kalan yerli sayısı ise 500 dolayında hesaplanmıştır! Acaba bu tütün meselesi ilahi bir intikam mıdır?

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner5

banner31