12 Kasım 2022 Cumartesi 14:53
147 Okunma
Türk Devletleri Teşkilatı 9’uncu Zirvesi Semerkant Bildirisi yayımlandı...



Üye ülke Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan cumhurbaşkanlarınca imzalanan Semerkant Bildirisi'nde, liderlerin Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin kurulmasına ilişkin Nahçıvan Anlaşması'nın amaç ve ilkeleri doğrultusunda işbirliği ve dayanışmayı derinleştirme ve genişletme konusundaki taahhütleri vurgulandı.

Türk halklarının ortak tarihi, dili, kültürü, gelenekleri ve değerleri temelinde, TDT'nin çok taraflı kapsamı dahilinde işbirliğini daha da derinleştirme ve genişletme konusundaki kararlılıklarının yinelendiği bildiride, Türk devletlerinin bağımsızlıklarından bu yana kaydettikleri dikkate değer siyasi ve sosyo-ekonomik ilerlemesini takdir ettikleri kaydedildi.

Bildiride, TDT üye ve gözlemci ülkelerin özellikle egemenlik, toprak bütünlüğü ve uluslararası düzeyde kabul gören sınırların dokunulmazlığı ve iç işlerine müdahale etmeme hususlarına saygı başta olmak üzere, uluslararası hukukun genel kabul görmüş norm ve ilkeleri uyarınca, üye ülkelerin güvenliği ve istikrarını güçlendirmenin hedeflendiğine işaret edilerek ticaret, ulaştırma, yatırım ve bölgesel bağlantı ile ilgili girişimlerin teşvik edilmesi yoluyla ekonomik işbirliğinin geliştirilmesini amaçlayan ortak çabalarının sürdürülmesinin son derece önemli olduğu vurgulandı.

Teşkilatın, Türk dünyasının değerlerini ve çıkarlarını, bölgesel ve uluslararası alanda daha fazla destekleme rolünü geliştirme konusundaki kararlılıkları; üye ülkeler arasında güçlendirilmiş bir tutum geliştirmek amacıyla, TDT çerçevesinde Türk dünyasının çıkarlarını etkileyen bölgesel ve uluslararası konularda istişarelerde bulunmanın önemi belirtildi.

“KKTC’NİN TDT GÖZLEMCİ STATÜSÜNÜ MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ”

Bildiride, tarih boyunca Türk medeniyetinin gelişmesindeki önemli rolü, bilimsel, manevi veya dini şahsiyetlere ve eğitimcilere ev sahipliği yapması, Türk dünyasının siyasi, ticari, bilim ve kültür merkezleri olarak hizmet etmiş olması hususlarını göz önünde bulundurarak, Semerkant’ı "Türk Dünyası Medeniyet Başkenti" ilan ettikleri kaydedilerek, "Kıbrıs Türklerini, Türk dünyasının parçası olarak gördükleri ve KKTC’nin TDT gözlemci statüsünü memnuniyetle karşıladıkları" vurgulandı.

Bildiride, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki ilişkilerin, birbirlerinin egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının dokunulmazlığını karşılıklı tanıma ve bunlara saygı gösterme temelinde normalleştirilmesini destekledikleri ve Azerbaycan'ın çatışma sonrası rehabilitasyon, yeniden inşa ve yeniden bütünleşme çabalarına katkıda bulunmaya hazır oldukları bir kez daha teyit edildi.

Kırgızistan Cumhuriyeti’nin Kırgız-Tacik sınırındaki duruma uluslararası hukukun temel ilkeleri doğrultusunda barışçıl bir çözüm bulma çabalarına destek verdikleri ifade edilen bildiride, bu bağlamda üye devletlerin, Kırgızistan'ın altyapısının geliştirilmesi ve yeniden inşasına yönelik çabalarına yardım etmeye hazır olduklarına işaret edildi.

Afganistan'daki vahim ekonomik ve insani durumdan endişe duyulduğu belirtilen bildiride, uluslararası topluma, Afganistan'a insani yardım sağlama çabalarını güçlendirme çağrısında bulunuldu.

Bildiride, liderlerin, Özbekistan'ın tarafların yükümlülüklerinin yerine getirilmesi için bir algoritmanın hazırlanması ve koordinasyonu amacıyla Afgan makamlarıyla Yüksek Düzeyli Uluslararası Afganistan Müzakere Grubu adıyla kalıcı bir diyalog kurma girişimini alkışladıkları belirtildi.

Terörizmin, aşırıcılığın ve bölücülüğün her türüne ve biçimine karşı mücadelenin yanı sıra ırkçılık, ayrımcılık, yabancı ve İslam düşmanlığı, nefret söylemi ve dezenformasyonla mücadelede işbirliğini artırmaya ve bu alanlarda uluslararası platformlardaki çabaların koordinasyonunu sağlamaya karar verdikleri kaydedilen bildiride, göçmen kaçakçılığı ve insan kaçakçılığı da dahil olmak üzere düzensiz göçle mücadele için işbirliği fırsatlarını araştırmaya karar verdikleri vurgulandı.

Bildiride, Türk halklarıyla ortak tarih, dil, kültür, gelenek ve değerlerden yararlanarak ticari ve ekonomik işbirliği alanları da dahil olmak üzere Asya kıtasıyla ilişkileri genişletmeyi ve derinleştirmeyi amaçlayan Türkiye'nin Yeniden Asya Girişimi'nin desteklendiği ifade edilen bildiride, barış ve istikrarın sağlanması, geniş uluslararası işbirliği ve insanlığın sürdürülebilir kalkınmasının desteklenmesini amaçlayan Ortak Güvenlik ve Refah için Semerkant Dayanışma Girişimi'nin memnuniyetle karşılandığı aktarıldı.

EKONOMİK VE SEKTÖREL İŞ BİRLİĞİ

Bildiride, karşılıklı ticareti ve yatırımı kolaylaştırmak için gerekli adımları atarak üye ülkeler arasında elverişli koşullar yarattıkları ve ilgili makamları, üye ülkeler arasında ticari tamamlayıcılığı arttırmayı ve tarife ve tarife dışı engelleri ortadan kaldırmayı amaçlayan yeni girişimler hazırlamaya teşvik ettikleri vurgulanırken diğer önlemlerin yanı sıra ticaret ve gümrük prosedürlerinin basitleştirilmesi ve uyumlaştırılması yoluyla, üye ülkeler arasındaki ticaret rakamlarını arttırmak ve ayrıca ticaret maliyetlerini azaltmak ve malların TDT üye ülkelerinin sınırlarından geçişini hızlandırmak için "TDT Ticaretin Kolaylaştırılması Stratejisi"nin kabul edilmesinin önemine işaret edildi.

Bildiride, Kazakistan'ın, Türk devletleri arasındaki ekonomik işbirliği ve bağlantıyı güçlendirmek amacıyla Türkistan'da Türk devletleri için "TURANSEZ" özel ekonomik bölgesini kurma davetini destekledikleri belirtildi.

ULAŞTIRMA VE TAŞIMACILIK

Üye ülkelerin ilgili kurumlarına, üye ülkeler arasında iyi geliştirilmiş ve birbirine bağlı fiziki ve hafif ulaştırma altyapı projeleri ile bölge içi bağlantının sağlanmasına yönelik yatırımların arttırılmasına öncelik verilmesi talimatı verdikleri kaydedilen bildiride, Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru boyunca taşımacılık faaliyetlerini kolaylaştırmak ve üye ve gözlemci ülkeler arasında ulaştırma işbirliğini güçlendirmek için önemli bir adım olarak, "TDT Üye Ülkeleri Arasında Uluslararası Kombine Yük Taşımacılığı Anlaşması"nın imzalanmasını ve "Ulaştırma Bağlantı Programı"nın kabul edilmesini takdirle karşıladıkları kaydedildi.

Bildiride, üye ülkelerin, Zenzegur Koridoru'nun en yakın zamanda açılması, "Bakü-Tiflis-Kars" demir yolu hattının kapasitesinin arttırılması, Avrupa ile Asya arasındaki ulaşım hatlarının iyileştirilmesine katkıda bulunan, "Özbekistan-Kırgızistan-Çin" ve "Tirmiz- Mezar-ı Şerif-Kabil-Peşaver" demir yolu hatlarının inşası için gösterdikleri çabaları destekledikleri ifade edildi.

Türk bölgesinde verimli, istikrarlı ve kesintisiz taşımacılık için kotaların kaldırılması, transit geçiş izinlerinin sayısının arttırılması ve diğer fiziki olmayan engellerin ortadan kaldırılması da dahil taşımacılığın serbestleştirilmesi ve bu yönde daha fazla adım atılması için üye ülkeleri teşvik ettikleri kaydedilen bildiride, bunun için ilgili bakanlıkları ticaret hacmini, yolcu akışını ve turistik faaliyetleri arttırmak amacıyla üye ülkeler arasında mevcut hava taşımacılığı ve hava kargo ağları ile düşük maliyetli uçuşları genişletmek için ulusal sivil havacılık otoritelerini, işbirliği yapmaya ve liberal bir hava taşımacılığı politikasını desteklemeye teşvik etmekle görevlendirdikleri vurgulandı.

Bildiride, İstanbul'da Mayıs 2022’de düzenlenen TDT Medya ve Enformasyondan Sorumlu Bakanlar 4. Toplantısı'nın sonuçlarını ve "Türk Dili Haber Ajanslar Birliği (TKA)" ile "TDT Gazeteciler Birliği"nin kurulmasını memnuniyetle karşıladıkları ve üye ülkeleri bu konuda gerekli iç prosedürleri tamamlamaya teşvik ettikleri belirtildi.

Üye ve gözlemci devletlerin Görsel-İşitsel Medya Düzenleyicilerinin ilk toplantısının 26-29 Ekim 2022'de Azerbaycan'ın başkenti Bakü ve Şuşa kentinde düzenlenmesini ve Türk Yayın Düzenleme Otoriteleri Forumu'nun kurulmasını memnuniyetle karşıladıkları ifade edilen bildiride, 2023'te Kazakistan'da 2. Türk Üniversite Spor Oyunları'nın (Turkic Universiade) düzenlenmesini teşvik ettikleri ve üye ülkelerin ilgili makamlarını organizasyon için azami işbirliği sağlamaya ve Oyunlara aktif olarak katılmaya çağırdıkları aktarıldı.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in 2023'ü “Türk Medeniyetinin Yükseliş Yılı" ilan etme önerisini memnuniyetle karşıladıkları kaydedilen bildiride, TDT 10. Zirvesi'ni 2023'te Kazakistan'da düzenlemeye karar verdikleri, bir sonraki zirveye kadar TDT Dönem Başkanlığı'nın Özbekistan’a geçtiği anımsatıldı.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.