DOĞUŞ ENGİN YAZDI///

“Yok, önemli değil.”

“Ben alınmadım.”

“Boş ver, sorun değil.”

Günlük hayatta bu cümleleri ne kadar sık kullandığımızın çoğu zaman farkında değiliz. Oysa bazı durumlarda “önemli değil” dediğimiz şey, aslında bizim için oldukça önemlidir.

Bir arkadaşınız sözünü tutmadığında, eşiniz sizi dinlemediğinde, aileniz söylediğiniz bir şeyi küçümsediğinde ya da iş yerinde emeğiniz görmezden gelindiğinde içinizden “Bu beni kırdı” demek geçebilir. Fakat hemen ardından “Büyütmeyeyim”, “Yanlış anlar”, “Tartışma çıkmasın” diyerek duygunuzu geri çekebilirsiniz.

Klinik psikoloji açısından burada dikkat edilmesi gereken nokta, duyguyu kontrol etmek ile duyguyu bastırmanın aynı şey olmadığıdır. Duyguyu düzenlemek, hissettiğimizi fark edip onu uygun biçimde ifade edebilmektir. Bastırmak ise duygunun varlığını kabul etmeden onu dışarıya göstermemeye çalışmaktır. Araştırmalar, özellikle duyguları ifade etmekten kaçınmanın kişinin psikolojik süreçleri ve kişilerarası ilişkileri üzerinde olumsuz sonuçlar oluşturabileceğine dikkat çekmektedir.

Üstelik bunun günlük hayatta çok sıradan örnekleri vardır. Bir kişi partnerine kırıldığı hâlde “Yok bir şey” diyebilir. Çocuk, annesine kızdığı hâlde “Tamam, önemli değil” diyebilir. Bir çalışan haksızlığa uğradığını düşündüğü hâlde “Sesimi çıkarmayayım” diyebilir. Her seferinde sorun çıkarmamak kısa vadede rahatlatıcı görünür. Ancak kişi zamanla kendi ihtiyaçlarını tanımakta ve ifade etmekte zorlanabilir.

Kendini susturma üzerine yapılan araştırmalar da kişinin ilişkisini korumak amacıyla kendi ihtiyaçlarını, duygularını ve düşüncelerini geri plana atmasının psikolojik açıdan önemli sonuçları olabileceğini göstermektedir. Çünkü bastırılan her duygu ortadan kalkmaz; bazen yalnızca ifade edilmemiş hâle gelir.

Burada amaç her kırıldığımızda öfkelenmek ya da karşımızdakini suçlamak değildir. Sağlıklı olan, “Sen hep böylesin” demek yerine “Söylediğin şey beni kırdı ve bunu seninle paylaşmak istiyorum” diyebilmektir.

Çünkü olgunluk, hiçbir şeyden etkilenmemek değildir. Olgunluk, etkilendiğimiz şeyi inkâr etmeden, kendimize ve karşımızdakine zarar vermeden ifade edebilmektir.

Son söz: Her “önemli değil” dediğiniz şey gerçekten önemsiz olmayabilir. Bazen insan başkasını kırmamak için kendi duygusunu susturur. Fakat sağlıklı ilişkiler, kişinin kendisini yok saymasıyla değil, kendisini de ilişkinin içinde var edebilmesiyle kurulur. Kırıldığınızda bunu söylemek zayıflık değil; kendi duygunuza verdiğiniz değerin göstergesidir.