Hata varsa teslim etmek ve düzeltmek için önlem almak ayıp değildir.

Ayıp olan hatayı ört bas etmek ve hatalı yolda ilerlemektir.

KKTC’nin ilk “Çalışma ve Kooperatif Bakanı “olarak bugün “Kooperatifleri” ele almak istiyorum.

“Kooperatiflerin” de ekonomik pakette olduğu öğrenildiği günden beri bana telefon açan,benimle görüşen birçok kişi olayı hep olumsuz tarafından aldı.

”Duydun mu Hülümetin Ankara ile uygulamak için anlaştığı pakette Kooperatifler de vardır”diyenlere,”İyi ama yanlış yan varsa artık düzeltmekte yarar yok mu? “dediğimde nerede ise isyân ettiklerini gözlemledim.

”Vah yandık,battık batacağız” yaygarlarının etrafı sardığına tanık oldum.

Önemli bir dost “Bu konuyu sen iyi bilirsin,inceler ve tavır koyar mısın” dedi.

Daha önce de yazdım,bugün de derinliğine inceleme sunmak istiyorum.

Kıbrıs’ta Türk ve Rum Kooperatiflerinin uyacakları ayrı bir “Kooperatif Yasası” vardır.Kooperatif kuruluşu söz konusu ise bu Yasaya uymak ve harfiyen yerine getirmek gerekmektedir.

Yok,”Bankacılık” yapacaksanız  “Bankalar Yasası” altına girersiniz.Çünkü KKTC’de “KKTC Merkez Bankası” oluşturulduktan  sonra  bankalar artık “Bankalar Yasası “altında faaliyet göstermek ve KKTC Merkez Bankası Yasası altında verilen denetim yetkisine tabi olmak durumundadırlar.

İki arada bir derede olamaz.

Şimdiki durum bu son söylediğimdir.

”Kooperatifler Yasası” altında kaydolan kuruluşlar kalkıp “Bankalar Yasası” altında gösterilmesi gereken faaliyetleri yapmak isteyince bu Yasanın yaptırımları da birlikte geldi.

Bu defa “Kooperatifler Yasası” altında kayıtlı olan Kooperatiflere verilen birçok haklardan yararlanmayı sürdürmeye kalktılar.

Buna örnek Tapu harçları veya Vergi olayıdır.

Denetimi de ekleyince yıllardan beri sürmekte olan acaip tablo ortaya çıkıyor.

Bankalar aleyhine bir durum yaratılmış oluyor.

Bankalar Yasası altında resmen kaydolan ve faaliyet gösteren kuruluşlar, Vergi, resim ve harçlar bakımından bağışık olmayınca,Kooperatifler karşısında güçsüz kalıyorlar.

Yani haksız rekabet oluyor.

Buna tayinlerde ve denetimlerde gelen ayrıcalığı da eklerseniz,Kooperatiflerin,iktidardaki partiye dayanark birçok haklar aldıkları ve  bir yerde devlet içinde bağımsız ve bağlantısız haklar kulandığına  tanık olursunuz.

“Kooperatifler Bakanlığı” yapan  ve birçok yeni yatırıma imza atan kişi olarak gelinen noktayı kabul etmem olanaksızdır.

Hem Kooperatif Yasasından hem de Bankalar yasasından aynı anda yararlanmak ve işine gelen hakları kullanmak hatadır.

Bir Kooperatif kuruluşu “Bankacılık” faaliyeti  gösterecekse, Bankalar Yasası altında kaydolmak ve Kooperatif Yasasından çıkmak durumundadır.

Köy Kredi Kooperatifleri,Köy Kooperatif Bakkaliyeleri,Meslek Kooperatifleri,kendi üyelerine “Kooperatif”olarak hızmet vermek istediklerinden “Kooperatif Yasası” altında faaliyet gösterebilirler.

Esasen “Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez  Bankası Ltd’in” gerçek sahipleri alt Kooperatiflerdir.

Yıllardan beri alt Kooperatiflerin üyelerinin hakları çiğnenmektedir.Son kez 1984 yılında müdahale edildi.

İktidarda olan Partiler de adamlarını “İdare Meclisine” tayin ederek Kooperatif kaynaklarını kullanmakta ısrar edince,Yasal değişiklik bile yaptılar.

Oysa temel Kooperatifçilik kuralı ve de yıllarca Kıbrıs’ta Türk ve Rum Kooperatiflerinin tabi olduğu yasada sizin belirli süre Yönetime el koyabileceğinizi ve  2 yıl sonra devredeceğiniz öngörülmektedir.

Oysa her iktidara gelen Parti “Kooperatifler Yasasını” uygulayacağını  seçim boyunca ilân etti ama iktidara gelenler de bunu unutturdular.

Uygulamadılar.

Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankası da Partilerin çiftliği olunca iş sarpa sardı.

Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankası  iktidar partilerince  bu duruma düşürüldü.

Kooperatifçilik,köyden,mahalleden,belirli sektörlerden başlar ve üst örgüt olan Kıbrıs Türk Kooperatif Bankasının esas ortağı konumunu korurlar.

Savaş yıllarında bile bu böyle oldu.

O yıllarda bile genel kurullar yapıldı ve seçimle İdare Meclisi oluşturuldu.

Getirtilen eleştiri, yetesiz insanların Yönetime gelebileceği şeklinde idi.

Ama geçmişe baktığımızda bu Bankayı bugünlere taşıyanların, bilgi ve deneyim sahibi olan o seçilmiş insanlar olduğunu gösterir.

Zamanında yatırımnlar yaparak,ihracatı tırmandırarak övündüğümüz Kooperatiflere kaynak yaratmak için Sosyal Sigorta primlerinin Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankasına yatırılmasını yasaya koyarak büyük katkı yaptığımnızı biliyorum.

Amaç köyden kente ve tersi çizgide yatırımla kalkınma idi.

Kıbrıs Türk Koopertaif Merkez Bankasına dayalı yatırımlar bu amaca dönük olarak yapılmıştı.

Ancak Süt Fabrikası,önceleri köylünün malıydı.

Çıkmaza girdi.

Yatırım yapmak için bu görevi geçici olarak Yasaya dayalı olarak Kooperatif Merkez Bankası yüklendi.

En modern düzeye taşıdık bu fabrikayı.

Dönüp Süt Üreticilerine iade edilmeli idi.

Yasa bunu emrederdi.Yapılmadı ve hala yapılmamakta diretilmektedir.

Oysa mal sahipleri süt üreticileridir.

Bu konu süreceğe benzemektedir.

Ama ben Kooperatif alanında dirsek çürüterek öğrendiklerimle söyleyeyim:

Kooperatifler “Kooperatif Yasası” altına dönmelidirler.

Bankacılık yapacak olan varsa Banka Yasası altına girsin.

Bunun mevduat toplayan  köy ve meslek Kooperatifleri ile ilgisi yoktur.

Orada “Kooperatifleşme çıkarı” vardır.

Üst kuruluşlar sahiplerine iade edilmelidir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner5

banner31