18 Haziran 2016 Cumartesi 12:07
Akçın: 'TC'den gelen işçilerin %99'u geri döndü'
banner10

Özlem Çimendal

Kuzey Kıbrıs Narenciye Üreticiler Birliği Başkanı Turgut Akçın, Tarım Dairesi ve Cypfruvex’ten alınan bilgiler ışığında 4 bin ton ürünün dalında kalacağının düşünüldüğünü belirterek, kesim konusunda sorun yaşadığını, TC’de iş olanaklarının her geçen yıl arttığını ve işçi bulmakta zorluklar yaşandığını belirterek, 3. ülkelerden kesim işçisi getirilmesi için Tarım Bakanı ve hükümetin gerekli çalışmayı başlatmasını istedi.

Özelde narenciye sektörünün genelde ise KKTC çiftçisinin kuraklık ve tuzlu su nedeniyle iflas noktasına geldiğine de değinen Akçın, Türkiye’den gelen suyun maliyetinin düşük olması için doğal cazibesiyle bahçelere ulaştırılmasının amaçlanması nedeniyle de çiftçinin büyük sıkıntı içerisinde olduğunu vurguladı.

Tarım Dairesi personelinin konunun bilincinde olduğunu ifade eden Akçın, üreticilerin en azından barajdan sulama suyu temin edilene kadar, Tarım Sigortası Fonu’ndan tazmin edilmesi gerektiğini kaydetti.

“TC’den gelen işçilerin %99’u geri döndü”

Kesim konusunda her yıl sorun yaşadığını, TC’de iş olanaklarının her geçen yıl arttığını ve işçi bulmakta zorluklar yaşandığını, şimdiden üçüncü ülkelerden kesim işçisi temini için çalışma başlatılması gerektiğini bunu 2 yıldır dile getirdiğini söyleyen Akçın, “Şartlar eski şartlar değil. TC’den gelen işçilerin %99’u geri döndü. Bize de kendi kesebilen kessin duyurusunda bulundular. Nasıl kesilecek bu ürünler herkesin kendi çabasıyla?” diye sordu.

“Kontraktörler bile işçisine sahip çıkamıyor”

KKTC’ye kesim işçisi getiren kontraktörleri de eleştiren Akçın, kontraktörlerin sözleşmeleri işçilerin bırakıp gitmesini engelleyecek şekilde düzenlememesinden dolayı, çiftçilerin mağdur olduğunu ifade etti. Akçın, “Kesimde sıkıntı var. Kontraktörler getirdikleri işçilerle yaptıkları sözleşmelere, sezon sonuna kadar yani kesim mevsiminin bitimine kadar kalınmadığı takdirde alınacak önlemleri de dahil etmeleri gerekiyor. Bu sözleşmelere köklü değişiklikler gerekli. Bazı kontraktörler bile işçisine sahip çıkamıyor, dolayısıyla sıkıntı da kaçınılmaz oluyor” şeklinde konuştu.

Kesim işçiliğinde karaborsa

Narenciyecinin kaderine terk edildiğini, kesimini üretici tarafından yapılmasının istendiğini anlatan Akçın, “Ülkeye işçi getirenler daha işçilerini tutamazken, çiftçiye kendi başının çaresine bakmasının söylenmesindeki amaç, mantık nedir. Çiftçi işçiyi nerden bulacak. Gelen işçiler de ortamdan faydalanarak, fiyatlarını artırdı” ifadelerini kullanarak, kesim işçisi karaborsası oluştuğuna dikkat çekti.

“İşçiler fiyatlarını 125 TL’den 140’a çıkardılar”

Kontraktörlerin işçinin de az olması nedeniyle kesimlik işçilere karşı boynunu eğmek durumunda kaldığını dile getiren Akçın, işçi azlığının farkında olan kesim işçilerinin de bunu kullandığını ifade etti. “Kesimleri 125 TL’den 140’lara hatta daha üzerine çıkardılar” diyen Akçın, narenciye sektörünün çıkmazda olduğunu vurguladı.

“Kötü bahçe de var ama nedeni tuzlanma”

Kesim işçileri sorunu ve gelişen olaylara bağlı sorunlardan Tarım Dairesi’nin de Cypfruvex’in de rahatsız olduğunu söyleyen Akçın, üreticinin çıkmaza girdiğine işaret etti. Kötü bahçelerin de var olduğunu kabul ettiğini ifade eden Akçın, “Ben bütün bahçelerin iyi olduğunu iddia etmiyorum. Ama bunun nedeni de tuzlanmadır. Biz bu insanları tarımdan koparır ve üretimini engellersek de ileri de daha büyük sorunlar yaşayacağız. İşsizlik daha da artacak” dedi.

“Maliyeti düşürmek için suyun doğal yollardan gelmesi bekleniliyor”

Valencia portakalların dallarında kaldığını ifade eden Akçın, “Şu anda 32 bin ton ihracat yapıldı. Daha iyi ürün çıkarmamız için suyun bize acilen ulaşması gerekiyor. Su için Tarım Bakanlığı ve Çalışma bakanlığından bize yapılan açıklama, maliyetin düşük olması için suyun doğal cazibesiyle bahçelere ulaşması yönünde. Barajın belli bir seviyeye ulaşmasıyla birlikte doğal yollardan dağı delerek Güzelyurt’a ulaşması hedefleniyor. Eğer düşük maliyet isteniyorsa bu sistem beklenecek. Eğer beklenmezse elektrik problem olacak ve maliyetler artacak” şeklinde konuştu. Makas ile kesilen ve ihracata giden 53 bin 205 ton, çekme ile 19 bin 164 ton narenciyenin söz konusu olduğunu söyleyen Akçın, “Bu işlem gören rakamdan 32 bin tonu ihraç edebildik” dedi.

“Üçüncü ülkelerden işçi getirilmesi gerek”

Kesim işçisi sıkıntısı konusunda çözümün 3. ülkeler olduğuna işaret eden Akçın, sektörde kesim işçisi sıkıntısının ürünleri dallarında bırakma tehlikesi yarattığına değindi.  3. Ülkeden getirilecek işçiler için uygulanan prosedürlerin de sorun çıkardığından bahseden Akçın, “Getirilecek kişilerin adına belli miktar ön ödeme yapılması gerekmekte. Ama mevsimlik işçiler için bu şart aranmadığı için daha avantajlı. İş için mevsimlik gelip, iş bittikten sonra geri dönerler” ifadelerini kullandı.

“Tarım Sigortası Fonu’ndan narenciyeci yararlanamıyor”

Narenciyecinin hükümetten beklentisinin çiftçiden kesilen vergilerden narenciyeciyi ayakta tutacak destekte bulunması olduğunu söyleyen Akçın şöyle konuştu: “Biz kimyevi gübre ve diğer şeyleri alırken, Tarım Sigortası Fonuna vergi kesiliyor, bu kesilen vergilerden biz narenciyeciler faydalanamıyoruz. Dalında tespit ve ödemenin devlete maliyeti 600-700 bin olacak, bu da devleti çok etkileyecek bir rakam değil.”

“Herkes dilediği gibi kesip, aşılayıp tür değiştiriyor”

Narenciye sektörünün hep ihmal edildiğini savunan Akçın, 40 yılı aşkın bir süredir mücadele veren narenciyenin bir yasasının bile olmadığına işaret etti. Aşılamalarla herkesin dilediği gibi kesip, aşılayıp tür değiştiğinin de altını çizen Akçın, narenciyenin korunması ve geliştirilmesi için ivedi olarak bir yasaya da ihtiyaç duyduğunu ifade etti. 

banner22
Son Güncelleme: 18.06.2016 12:08
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner5

banner31