AA muhabirinin açık kaynaklardan derlediği bilgiye göre İngiltere, Yunanistan, Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda, Doğu Akdeniz ile GKRY'ye uçak gemisi, savaş uçağı, fırkateyn, helikopter ve insansız hava aracı (İHA) engelleyici sistemleri gönderdi.

GKRY lideri Nikos Hristodulidis, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve Tahran'ın misillemelerinin ardından, özellikle Güney Kıbrıs'taki İngiliz egemen üssü Akrotiri'ye (Ağrotur) 2 Mart'ta İHA çarpması sonrası Avrupalı liderleri tek tek arayarak askeri yardım talebinde bulundu.

Rum lider Hristodulidis'in talep ve çağrılarının ardından İngiltere ve AB üyesi bazı ülkelerin Doğu Akdeniz'e askeri sevkiyatları sürüyor.

- İngiltere'nin sevkiyatlarına yenileri eklendi

GKRY'de egemen askeri üsleri bulunan İngiltere, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları henüz başlamadan şubat başında Akrotiri Üssü'ne, burada bulunan Eurofighter Typhoon avcı uçaklarına ilaveten 6 adet F35 savaş uçağı gönderdi.

İngiltere tarafından gönderilen ve İHA'lara karşı kullanılan çok amaçlı Martlet füzeleriyle donatılan 2 AgustaWestland AW159 Wildcat helikopteri, nakliye uçakları ile getirilerek İngiliz egemen üssü Akrotiri'ye konuşlandırıldı.

İngiltere mart ayının başında gönderdiği helikopterlere ek olarak bir Merlin Mk2 tipi helikopteri daha Güney Kıbrıs'taki egemen üssüne göndererek konuşlandırdı.

İngiliz Savunma Bakanı John Healey, hava savunma alanında dünyanın en gelişmiş gemilerinden sayılan HMS Dragon'un Doğu Akdeniz'e ulaştığını açıkladı.

Bakan Healey, HMS Dragon gemisinin GKRY'nin savunmasında rol oynayacağını ifade ederek geminin "Kıbrıs savunmasına (GKRY) operasyonel entegrasyonuna" başlayacağını duyurdu.

Rum basınında çıkan haberlere göre, İngiltere Savunma Bakanlığı tarafından alınan karar doğrultusunda 500 ilave hava savunma personelinin de gelecek günlerde Kıbrıs'taki egemen İngiliz üslerinde konuşlandırılması bekleniyor.

- Yunan savaş uçakları ve gemileri GKRY'de faaliyet gösteriyor

Yunanistan, GKRY lideri Nikos Hristodulidis'in çağrısı üzerine tarihi müttefiki Rumlara 4 adet F16 savaş uçağı gönderdi.

Rum basınında yer alan haberlerde, Yunan savaş uçakları GKRY'nin Baf kentinde bulunan Andreas Papandreu Hava Üssü'nde konuşlandırılarak eğitim uçuşlarına başladığı belirtildi.

Haberlerde, Yunanistan'ın GKRY'ye gönderdiği Kimon ve Psara adlı iki fırkateynin, Limasol açıklarında devriye faaliyetleri yürüterek Rumların savunmalarına katkı sağladığı ifade edildi.

Rum Ortodoks Kilisesi Başpiskoposu Yeorgios, GKRY'nin Limasol limanına demirleyen Yunan savaş gemilerini ziyaret ederek "kutsama töreni" düzenledi.

Başpiskopos Yeorgios, Yunan savaş gemilerinin Güney Kıbrıs'ta kalıcı olması dileklerini de askeri yetkililere iletti.

Rum basını, Yunanistan'dan gönderilen F16 savaş uçakları ile fırkateynlerin faaliyetlerine periyodik olarak geniş şekilde yer veriyor.

- Fransız uçak gemisinin GKRY açıklarındaki yeri ortaya çıktı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un, Doğu Akdeniz'e bir uçak gemisi ile bazı savaş gemilerini göndereceğine dair açıklamasının ardından Charles de Gaulle uçak gemisi ve ona eşlik eden gemiler, GKRY'nin Baf kenti açıklarında konuşlandırıldı.

Daha önce Yunanistan'ın Girit Adası açıklarında bulunan Charles de Gaulle ile ona eşlik eden görev grubu gemilerinin bulunduğu konumun, önce radar sistemindeki bir İHA'nın takibi ile ardından da bir subayın kullandığı fitness programından dolayı tespit edildiği öne sürüldü.

Rum medyası, Macron'un 9 Mart'ta Charles de Gaulle uçak gemisini GKRY ile aynı gün ziyaret ettiğine dikkati çekti.

Öte yandan, GKRY'de İngilizce yayımlanan CyprusMail gazetesi, Fransız fırkateyni Languedoc'un Güney Kıbrıs açıklarına geldiğini yazdı.

- Almanya'dan Rumlara fırkateyn desteği

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının ardından yaşanan süreçle birlikte Rum lider Hristodulidis'in "askeri yardım" taleplerine cevap veren ülkelerden biri de Almanya oldu.

Alman Deniz Kuvvetlerine bağlı FGS Nordrhein-Westfalen fırkateyni geçen hafta Limasol açıklarına gelerek GKRY'ye konuşlandırılan ve sayıları giderek artan Avrupa ülkelerinin askeri gücüne katıldı.

- İtalya ve Hollanda gemileri Güney Kıbrıs'ta

İtalyan donanmasına ait Federico Martinengo fırkateyni 160'tan fazla personeli ile GKRY yakınlarına ulaşırken Hollanda hava savunma fırkateyni HNLMS Evertsen, Rum kara sularında faaliyetlerine başladı.

Rum basını, Hollanda fırkateyninin ana deniz topunun geçici olarak devre dışı kalmasına rağmen alternatif bir silah sistemiyle bölgede faaliyetlerini icra ettiğini ileri sürdü.

Basında çıkan haberlerde, HNLMS Evertsen'de 180 kadar denizcinin görev yaptığı belirtilerek fırkateynin hava savunma kabiliyetinin üst düzey olduğuna işaret edildi.

- İspanyol gemisi, Fransız uçak gemisinin güvenliği için bölgede

GKRY'den yayın yapan Philenews'in İspanya Savunma Bakanlığı açıklamasına dayandırdığı haberine göre, Cristobal Colon fırkateyni, Fransız uçak gemisi Charles de Gaulle ve bazı Yunan savaş gemilerinin güvenliği için Doğu Akdeniz'e gönderildi.

Haberde, Cristobal Colon'un gemilerin hava savunma ve korumasını sağlamanın yanı sıra "askeri olmayan personelin tahliyesine" yardımcı olmayı da içeren bir misyonu yerine getirebileceği iddia edildi.

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) öncülüğünde sigaranın insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkati çekmek, kullanımını azaltmak ve toplumsal bilinç oluşturmak amacıyla her yıl 9 Şubat, "Dünya Sigarayı Bırakma Günü" olarak anılıyor.

Dünya Sağlık Örgütünün 2025 raporuna göre, 2000'de 1,38 milyar olan tütün kullanıcılarının sayısı 2024'te 1,2 milyara geriledi.

2010'dan bu yana tütün kullananların sayısı, 120 milyon azaldı.

Bu, yaklaşık yüzde 27'lik düşüş anlamına geliyor.

Yine de, dünya çapında her beş yetişkinden birini bağımlı.

- Yeni tehdit: Elektronik sigara

Dünyada yaygınlaşan elektronik sigara kullanımı da gün geçtikçe artıyor.

Dünya genelinde 100 milyondan fazla kişi elektronik sigara kullanıyor.

Elektronik sigara kullananların çoğunluğunu en az 86 milyon kullanıcı ile yüksek gelirli ülkeler oluşturuyor.

13 ila 15 yaş grubu en az 15 milyon çocuk da halihazırda elektronik sigara kullanıyor.

Tütün endüstrisi, elektronik sigaralar, nikotin poşetleri, ısıtılmış tütün ürünleri ve benzeri yeni ürün ve teknolojilerle tütün bağımlılığını pazarlamaya devam ediyor.

- Tütün kullanımını bırakma konusunda kadınlar öncülük ediyor

2000-2024 döneminde tüm yaş gruplarında hem erkekler hem de kadınlar arasında tütün kullanımında istikrarlı düşüş görülse de tütün kullanımını bırakma konusuna kadınlar öncülük ediyor.

Kadınlar, 2025 için belirlenen tütün kullanımını bırakma hedefine beş yıl erken yani 2020’de ulaştı.

Bu da kadınlar arasında tütün kullanımını bırakma konusunda yüzde 30’luk bir orana tekabül ediyor.

Kadınlar arasında tütün kullanımı 2010'da yüzde 11 iken, 2024'te yüzde 6,6'ya düştü. Kadın tütün kullanıcılarının sayısı 2010'da 277 milyon iken 2024'te 206 milyona geriledi.

Erkeklerin ise 2025 için belirlenen sigara kullanımını azaltma hedefine 2031'e kadar ulaşması beklenmiyor.

Günümüzde dünya çapında tütün kullanıcılarının beşte dördünden fazlası erkek olurken, 1 milyara yakın erkek hala tütün kullanıyor.

Erkekler arasında tütün kullanımı 2010'da yüzde 41,4'ten 2024'te yüzde 32,5'e düşmüş olsa da değişim hızı kadın kullanıcılara oranla yavaş kalıyor.

- Bölgesel tütün kullanımı tablosu

Güneydoğu Asya'da erkekler arasında tütün kullanımı neredeyse yarı yarıya azaldı, 2000'de yüzde 70 olan oran 2024'te yüzde 37'ye düştü.

Küresel anlamda tütün kullanımında düşüşün yarısından fazlası bu bölgede görüldü.

Tüm bölgeler arasında 2024'te yüzde 9,5 ile en düşük tütün kullanımına sahip olan Afrika, yüzde 30 hedefine ulaşma yolunda ilerliyor.

Ancak nüfus artışı nedeniyle tütün kullanıcılarının mutlak sayısı artmaya devam ediyor.

Avrupa'da 2024'te yetişkinlerin yüzde 24,1'inin tütün kullandığı görülürken, bu bölge küresel olarak en yüksek tütün kullanımı oranına sahip.

Doğu Akdeniz bölgesinde tütün kullanımı oranı yüzde 18 iken, bazı ülkelerde tütün kullanımı artmaya devam ediyor.

Batı Pasifik bölgesinde 2010'da yüzde 25,8 olan yetişkinlerin tütün kullanımı 2024'te yüzde 22,9'a düştü.

Bu bölgede kadınlarda tütün kullanımı oranı yüzde 2,5'le düşük seyrederken, erkeklerde yüzde 43,3 ile tüm bölgeler arasında tütün kullanımında en yüksek seviyede bulunuyor.

Türkiye, üç yıl önce 6 Şubat’ta saat 04.17’de Pazarcık’ta 7,7; saat 13.24’te ise Elbistan’da meydana gelen 7,6 büyüklüğündeki depremlerin acısıyla sarsıldı.

Toplam 120 bin kilometre karelik alanda 14 milyon vatandaşın doğrudan etkilendiği depremler, 11 il, 124 ilçe, 6 bin 929 köy ile mahallede ağır yıkımlara yol açtı.

Afet sonrası ilan edilen 7 günlük milli yas ve OHAL süreciyle birlikte, devletin tüm imkanları seferber edildi.

Asrın felaketinde 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti, 107 bin 213 kişi yaralandı.

Şampiyon Melekler beyaz balonlarla anılacak

Depremlerde hayatını kaybeden Gazimağusa Türk Maarif Koleji öğrencileri, öğretmen ve aileler “Şampiyon Melekler” bugün beyaz balonlarla “adalet ile sonsuz sevgi” temasıyla düzenlenecek törenle anılacak.

Depremin 3. yıl dönümü nedeniyle şampiyon meleklerin kabirlerinde “Adalet ile Sonsuz Sevgi” mesajını simgeleyen beyaz balonlar aileleri tarafından gökyüzüne bırakılacak. Gazimağusa ve diğer yerleşim yerlerindeki kabristanlıklarda yapılacak etkinlikler saat 14.00’de başlayacak.

Şampiyon Melekler için ayrıca Gazimağusa Polatpaşa Camii’nde Mevlid-i Şerif okutulacak. Mevlid saat 15.30’da başlayacak.

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Başbakan Ünal Üstel ve bazı devlet ve hükümet yetkililerinin de yarın etkinliklere katılması bekleniyor.

650 bin personel görev yaptı

Kamu kuruluşları, mahalli idareler, sivil toplum kuruluşları ve gönüllülerin seferber olduğu deprem sonrası, bölgeye su, gıda, ilaç ve giyecek başta olmak üzere tüm yaşam malzemeleri hızla gönderildi.

Depremlerde hasar gören 39 bin enkazda arama, yaşam olduğu belirlenen 26 bin 32 binada ise arama kurtarma faaliyeti gerçekleştirildi.

Bölgede müdahale çalışmaları kapsamında 11 bin 488’i uluslararası, 35 bin 250’si arama kurtarma, 142 bini güvenlik personeli olmak üzere toplam 650 bin personel görev yaptı.

Deprem bölgesine, 20 bin araç ve ağır iş makinası, 141 helikopter, 182 uçak, 23 gemi yardım için durmaksızın çalıştı. Deniz Kuvvetleri Komutanlığının gemileri yardım için bölgeye ulaştırıldı.

Hava araçlarıyla sıhhi tahliye, personel nakli, malzeme nakli, yangın söndürme faaliyetleri yürütülerek bu kapsamda 17 bin 500 sorti gerçekleştirildi.

Türk Hava Yolları (THY) öncülüğünde 13 bin 701 seferiyle 2 milyonu aşkın yolcu ve 712 kargo seferi ile 32 bin 770 ton yardım malzemesi ulaştırıldı.

Ayrıca yerli ve milli insansız hava araçları da deprem bölgesinde arama kurtarma ve koordinasyon çalışmalarına destek verdi.

Asrın felaketinin ardından AFAD koordinasyonunda kara, hava ve deniz yoluyla 3 milyon 549 bin 443 afetzede deprem bölgelerinden tahliye edildi.

350 çadır kent ve 428 konteyner kent kuruldu

Afetin etkili olduğu 11 ilde, çadır ve konteyner kent alanları belirlendi. Geçici barınma alanları oluşturularak 1 milyon çadır sevk edildi ve 350 çadır kentte 645 bin çadır kuruldu. Yaklaşık 2,5 milyon afetzedeye barınma imkanı sağlandı.

Geçici barınma hizmeti verilen Kredi Yurtlar Kurumu (KYK) yurtlarında 477 bin 952 kişi, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yurtlarında 710 bin 266 kişi olmak üzere tesislerde toplam 1 milyon 188 bin 218 afetzede misafir edildi.

Ayrıca 428 konteyner kentte 220 bin konteyner kuruldu. 707 bin afetzede bu konteynerlerde misafir edildi. Konteyner kentlerde barınmanın yanı sıra beslenme, eğitim, sağlık ve diğer sosyal donatı alanları vatandaşların hizmetine sunuldu.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), gemilerini seferber ederek yaşam alanları oluşturdu. Hastaneler ve okullar açıldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) vagonlarında depremzede vatandaşlarımıza konaklama imkanı sağladı.

Konteyner kentlerde kalan vatandaşların gıda ve market alışverişleri için İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda AFAD-Kızılay işbirliği ile maddi destek sağlandı.

TCG Bayraktar ve TCG Sancaktar gemileri sağlık hizmeti verdi

Türk Silahlı Kuvvetlerince deprem bölgesinde 57 tabur ve 100 arama kurtarma timi olmak üzere toplam 40 binden fazla asker, uzman ve teknik personel görev yaptı. 29 arama kurtarm köpeği de bu çalışmalara destek sağladı. Bu sayede arama kurtarma timleri tarafından 327 kişi enkaz altından çıkarıldı.

65 uçak, 71 helikopter, İHA-TİHA’lar dahil hava yardım köprüsü kurularak arama-kurtarma personelinin, yardım malzemelerini bölgeye ulaştırdı, yaralılar ve bölgeden ayrılmak isteyenlerin nakledilmesi sağlandı.

Adana İncirlik’te kurulan merkezden 300’den fazla köye, 32 ilçeye ulaşıldı. Hava araçları ile 6 binden fazla sorti yapılarak 1 yılda yapılan sorti sayısına 1 ayda ulaşıldı ve 22 binden fazla vatandaş tahliye edildi.

Deniz Nakliye Koridoru kapsamında, TCG Sancaktar ve TCG Bayraktar gemileri arama kurtarma personeli ve iş makinaları yüklü olarak İskenderun’a gönderildi. TCG İskenderun gemisi yaralılar ve bölgeden ayrılmak isteyenleri Mersin’e tahliye etti. 24 gemi Mersin, İskenderun, Antalya, Taşucu ve Girne’de teyakkuz durumunda tutuldu. Deprem bölgelerinde 9,5 milyon paket kumanya dağıtıldı, 112 sahra mutfağı ve 49 sahra fırını ile günlük 160 bin sıcak yemek, 400 binden fazla ekmek üretim kapasitesine ulaşılarak, 7,2 milyon vatandaşa sıcak yemek verildi, 13,8 milyon ekmek dağıtıldı, ayrıca gıda ve su güvenliği için de 4 gıda ve su kontrol laboratuvarı kuruldu.

TCG Bayraktar ve TCG Sancaktar gemileri içindeki malzemelerin nakliyesinin ardından deprem bölgesinde Rol-2 seviyesinde hastane olarak sağlık hizmeti verdi. Depremin ilk anından itibaren tüm kışla ve sosyal tesisler afetzedelerin kullanımına açıldı, orduevi ve özel eğitim merkezlerinde depremzedeler misafir edildi. Uygun olan askeri tesisler hizmete açılarak binlerce kişi ağırlandı.

Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) bağlı birimler tarafından 72 bin çadırın kurulumu gerçekleştirildi ve envanter bulunan 3 bin 700 soğuk iklim çadırlarının tamamı ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldı. Bor’daki fabrikalar başta olmak üzere askeri fabrikalarda 24 saat esasına göre çadır ve konteyner üretimi yapılarak 13 bin çadır, 856 soğuk iklim çadırı ve 529 konteynerin ihtiyaç yerlerine sevki sağlandı. Yaşam destek faaliyetleri kapsamında; 9 ilde 619 mutfak, fırın, banyo, çamaşırhane, tuvalet, lojistik üs kuruldu ayrıca 251 Mehmetçik Okulu açıldı.

Göktürk uydusu ve İHA’larla bölge taranarak yıkımın fotoğrafı çıkarıldı, elde edilen veriler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile paylaşıldı.