Aylardır konuşulagelen Rum seçimleri, geçen Pazar günü yapıldı.

Buna göre Demokratik Seferberlik Partisi (DİSİ) yüzde 34,27 oyla 20; Komünist AKEL partisi yüzde 32,67 oyla 19; Demokratik Parti (DİKO) yüzde 15,77 oyla 9; Sosyal Demokratlar Hareketi (EDEK) yüzde 8,95 oyla 5; Avrupa Partisi (EURO.KO) yüzde 3,88 oyla 2; Ekologlar ve Çevreciler Hareketi yüzde 2,21 oyla 1 milletvekili çıkardılar.

1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’na göre Temsilciler Meclisi, 35’i Rum, 15’i Türk olmak üzere 50 milletvekilinden oluşuyordu.

Bu sayı, 1963 sonrasında anayasaya ters biçimde, 56’sı Rum, 24’ü Türk olmak üzere 80’e çıkarıldı. 
Tabii ki Türk milletvekilleri yok! Parlamentoyu, 1960 Anayasasına ters biçimde 56 Rum milletvekili oluşturuyor.

Son seçim bu 56 milletvekilinin dağılımını ortaya çıkardı.

Başkanlık Sistemi’nin “Fren Ve Dengeleri!

Her şeyden önce Rum tarafında başkanlık sistemi olduğunu unutmamak gerekir. Bu bakımdan, konuyu parlamenter sistemle yorumlamak bizi ciddi hatalara düşürür.

Nitekim bunu sıkça görmekteyiz.

Bilindiği gibi başkanlık sisteminin doğduğu ve en iyi uygulandığı yer, ABD’dir.

Bu sistem, Türkçe’de “fren ve denge” sistemi olarak nitelenen  “check & balance” üzerine kuruludur. Güçler ayırımı belirgindir. Buna karşın, güçlerin birbirlerini frenleyecek ve dengeleyecek yetkileri vardır.

Birkaç örnek verelim:

•Yasaları Kongre yapar, ancak Başkan’ın veto ettiği bir yasayı geçirmek için Kongre 2/3 çoğunluk ister.

•Bakanları, büyükelçileri ve üst düzey bürokratları Başkan görevlendirir, ancak bu görevlendirmelerin Kongre tarafından da onaylanması gerekir.

•Yüksek Mahkeme yargıçlarını Başkan görevlendirir ama görevden alamaz ve bu yargıçlar ömür boyu hizmet ederek bağımsız hareket ederler.   

Kendine Özgü Bir Başkanlık Sistemi

1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası yapılırken Başkanlık sisteminin “fren ve denge”leri, güçler arasında değil, iki eşit ortak arasında kuruldu.

Cumhurbaşkanı ile Yardımcısı’nın veto yetkisi, parlamentoda belli konularda ayrı çoğunluk gibi!
Ne zaman ki Akritas Planı ile Türkler Devlet’ten atıldı, fren ve dengeler de ortadan kalkmış oldu. Rum Başkanı, bakanlarını kimseye sormadan atayabilir, veto hakkını aşılmayacak biçimde kullanabilir, anayasal kurumlara atamalar yapabilir, v.s

Bilindiği gibi, bir devletin sistemini belirleyen unsurlardan biri de siyasal parti sistemidir. Rum’un parti sistemi de başkanlık sisteminin değişik raylara girmesine olanak tanıyor.

Bu bağlamda Rum Başkanı’nın karşısında, eğer partisinin çoğunluğu yoksa, parlamentonun istediği yasaları çıkarmaması sorunu vardır ki, savunma, güvenlik, dışişleri konusunda Başkan tam yetkili olduğu için, bütçe dışında bu çok önemli bir engel değildir.
 
Esas sıkıntı Başkan’ın uyguladığı politikaların desteksiz kalması ve politikalarını oluştururken desteğine gereksinim duyup işbirliği yaptığı partiyi hesaba katmak zorunda kalmasıdır.
Kurulan “koalisyonlar mı?

Bunları parlamenter sistemdeki koalisyonlarla karıştırmamak ve karşılaştırmamak gerekir. Aslında buna koalisyon değil, işbirliği demek daha doğru olur.

Konunun Bize Etkisi Mi?

Rum siyasetinde, bağnaz milliyetçi DİKO ve EDEK kilit olmayı sürdürüyor.

İki ana parti, DİSİ ile AKEL, tek başlarına iktidar olamıyorlar, adaylarını Cumhurbaşkanı seçemiyorlar, İlle de başka bir parti desteğine muhtaçlar! 

Hristofyas’ın durumu ortada! Görüşmelerde liderlik de gösteremedi. Yine gösteremeyecek! Üstelik DİKO gibi bir parti ile işbirliği yapmaya mahkûm!

DİSİ için de kimse umutlu olmasın! O da EDEK gibi bir parti ile yürümek zorunda!
Malûm! Yakında Başkanlık seçimi var.

Yani bize ne birinden, ne diğerinden hayır yok!

Anlayacağınız, Kıbrıs sorununa masada görüşmelerle federal çözüm bulma konusu, hızla “ütopyalaşıyor.”

Aslında “ütopyalaştığı” da söylenebilir ama… 
 
 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner5

banner31