Tiyatromuzun duayeni, sevgili dostum Yaşar Ersoy, “Kıbrıs’tan Tekin Akmansoy Geçti” başlıklı yazım üzerine aradı. Merhumun Türkiye ve Kıbrıs Türk basınında yer alan vefat haberinde “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne” ve sanatçıları adına tarihi bir yanlış yapıldığını belirterek yanlışın düzeltilmesi adına açıklama iletti. Teşekkürlerimle sunuyorum:  
   “Tekin Akmansoy’un basında yer alan vefat haberinde “TC Bakanlar Kurulu’nun kararı ile 1969 yılında Kıbrıs’ta bir Türk tiyatrosu kurmakla görevlendirildiği ve bu çerçevede Kıbrıs’a gelerek Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne’yi kurduğu” belirtilir. Oysa “İlk Sahne” 1963 yılının Şubat ayında Üner Ulutuğ’un öncülüğünde Kemal Tunç, Biler Demircioğlu, Yücel Köseoğlu, Hakan Demircioğlu tarafından kurulur. İlk sahneledikleri oyun da Vedat N. Tör’ün “Kör” oyunudur. “İlk Sahne” tiyatro topluluğu 26 Şubat 1963’te “İlk Sahne” adında bir de dergi yayımlar. Bu dergide önsöz niteliğinde “Perdelerimizi Açarken” başlıklı uzun yazıda “İlk Sahne”nin kuruluş amaçları belirtilir. Kısa bir bölümü şöyledir:
   “Sevgili seyircilerimiz, huzurlarınıza ilk defa KÖR isimli oyunla çıkıyoruz. İlk Sahne adı altında bir ekip kurduk ve mümkün olduğu kadar hazırlanmaya çalıştık. (...) Gayemiz, Kıbrıs’ta Tiyatro faaliyetlerinde bulunmak, bu sanatı sevdirmek ve kabiliyetleri ortaya çıkarmaktır.”
   “İlk Sahne” tiyatro topluluğu “Kör” oyunundan sonra “Cephede Piknik”, “Pusuda”, “Duvarların Ötesi” gibi oyunları da sahneler. Zorluklar ve yokluklar içinde heyecanla çalışmalarını yürüten “İlk Sahne” sanatçıları, 21 Aralık 1963’te başlayan toplumlararası çatışmalar nedeniyle etkinliklerine ara vermek zorunda kalırlar. Bu süreçte Ulutuğ ve Tunç’un “İlk Sahne” tiyatro topluluğunu yaşatmak için üstün çabalarına tanık oluyoruz. Ancak dönemin sivil yöneticilerinden destek görmezler. Tam böyle bir zaman diliminde, 1965’te dönemin Bayraktarı Kenan Coygun’un emriyle Maarif Dairesi Müdürlüğü’nün hazırladığı “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne Kuruluş Yasası”nı 14 Ekim 1965 tarihinde toplanan Türk Cemaat Meclisi İcra Heyeti görüşerek onaylar ve yürürlüğe kor. Böylece 1963 Şubat’ında kurulan “İlk Sahne” tiyatro topluluğu Cemaat Meclisi İcra Heyeti’nin 15 no’lu kararıyla “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne” adıyla resmi – ödenekli bir tiyatro olarak yapılandırılır ve hayata geçer. Müdürlüğüne Üner Ulutuğ, müdür muavinliğine de Kemal Tunç atanır. Bu yeniden yapılanmadan sonra ilk oyun olarak Turgut Özakman’ın “Ocak” oyunu sahnelenir. Büyük bir heyecan ve özveriyle çalışan sanatçılar Atatürk İlkokulu salonunda peş peşe oyunlar sahneler; “İndekiler”, “İnsansızlar”, “Tuzak”, “Kahvede Şenlik Var”, “Yarın Cumartesi”, “Sürünün Beyaz Kuzusu” o dönemde sahnelenen bazı oyunlardır. 
   Kıbrıs Türk basınında “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne”nin hayat bulması dönemin en önemli sanat olayı olarak nitelendirilir. 23 Ocak 1966 tarihli Halkın Sesi Gazetesi ise “Rönesans Başlangıcı” değerlendirmesini yapar. 
   Coşkuyla ve seyircinin yoğun ilgisiyle çalışmalarını sürdüren “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne” ilerleyen süreçte siyasetin ve bürokrasinin müdahalesiyle zaafa uğrar ve sıkıntılı bir döneme girer. Böyle bir dönemde 17 Haziran 1969’da TC Devlet Tiyatroları temsiller vermek üzere Cüneyt Gökçer yönetiminde Kıbrıs’a gelir. Cüneyt Gökçer’le yapılan görüşmeler ışığında TC Devlet Tiyatroları rejisörlerinden Tekin Akmansoy “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne”ye konuk rejisör olarak görevlendirilir. Bir yıl boyunca bu görevi yapabilmesi amacıyla TC Bakanlar Kurulu karar alır. 
   İşte bu çerçevede Akmansoy, 1969-70 tiyatro döneminde İlk Sahne’de konuk rejisör olarak bir sezon görev yapar. Bu sürede “Cengizhan’ın Bisikleti”, “Merdiven”, “Duvarların Ötesi” oyunlarını ve “Yakut Balık” adlı çocuk oyununu sahneler. 
   Hal böyle iken 14 Ekim 1965 tarihinde Cemaat Meclisi İcra Heyeti kararıyla Üner Ulutuğ öncülüğünde kurulan “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne”ye 1969 yılında konuk rejisör olarak bir yıllığına görevlendirilen Akmansoy, yıllar sonra 16 Aralık 1995 tarihli Hürriyet Gazetesi’nin Teleskop Ek’inde yayımlanan söyleşisinde “Kıbrıs’a giderek Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne”yi kurduğunu belirtir. Oysa 1965’te kurulan “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne” 1969-70 tiyatro sezonuna  kadar on iki oyun sahneler ve seyircisine sunar.  
   Söz konusu tarihi yanlışlığı o dönemde düzeltip kamuoyuna duyurmuş ve yayımladığım Kıbrıs Türk Tiyatro Hareketi adlı kitabımda da belirtmiştim. 
   Akmansoy’un 12 Şubat 2013’te hayata veda etmesi üzerine Türkiye ve Kıbrıs Türk basınında yer alan haberlerde yine aynı tarihi yanlışlık yapılarak “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne”nin kurucusu olarak takdim edildi.  Kıbrıs Türk tiyatrosuna sorumluluğum gereği konuyu sizlerin aracılığıyla kamuoyunu nezdinde düzeltirim. Bu vesile ile Akmansoy’a Tanrı’dan rahmet, ailesine de başsağlığı dilerim. Ve aynı şekilde “Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne”nin kurucuları Üner Ulutuğ, Kemal Tunç ve Yücel Köseoğlu’nu da saygıyla anarım.”

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner5

banner31