Güney Kıbrıs, Schengen dışı olduğu için yeni EES sistemi uygulanmayacak

Cyprus Mail’in aktardığına göre özellikle İngiliz basınında, sistemin ilk günlerinde yaşanan teknik aksaklıklar nedeniyle Birleşik Krallık ve diğer ülkelerden Avrupa’ya seyahat eden yolcuların İspanya ve Fransa gibi Schengen ülkelerinde uzun giriş kuyrukları yaşadığına dair haberler yoğun şekilde yer aldı. Ancak Güney Kıbrıs’ın Schengen bölgesinin dışında olması, adanın havaalanları ve limanlarında benzer kuyrukların oluşmayacağı anlamına geliyor.
EES Nedir, kimleri kapsıyor?
Schengen sınırlarında pasaport damgalama uygulamasının yerini alan EES, ilk olarak geçen yıl Ekim ayında devreye girmiş, 10 Nisan’da ise Schengen’in 29 üye devletinde tamamen uygulanmaya başlanmış olacak.
Bu sistemle birlikte:
AB üyesi olmayan ve
EFTA (İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsviçre) vatandaşı olmayan
Andorra, Monako, San Marino, Vatikan gibi mikro devlet vatandaşları dışındaki
çoğu turist, Schengen’e girişte fotoğraf ve parmak izi vermek zorunda kalacak.
Güney Kıbrıs’ta yaşayanlar için durum ne?
Her ne kadar Güney Kıbrıs Schengen bölgesine dahil olmasa da:
Güney Kıbrıs vatandaşları AB vatandaşı oldukları için EES’den muaftır.
Güney’de yaşayan üçüncü ülke vatandaşları da, Schengen’e girişte yalnızca pasaport ve oturma izinlerini göstermekle yükümlüdür; EES biyometrik işlemlerine tabi değillerdir.
Bunun nedeni, bu kişilerin bir AB ülkesinde yasal ikamet sahibi olmaları ve Schengen sistemi açısından “AB içinde” kabul edilmeleridir.
İstisna: “Sarı Belge” sahibi ingiliz vatandaşları
En önemli istisna ise, Güney Kıbrıs’ta daimi ikamet sahibi olan fakat “sarı belge”ye (AB/EFTA vatandaşlarının kayıt belgesi) güvenmeye devam eden İngiliz vatandaşlarıdır.
İngilizler, Brexit öncesi geçiş döneminin bittiği 31 Aralık 2020’ye kadar bu belgeyi alabiliyordu.
İngilizler artık AB/EFTA vatandaşı olmadıkları için, Schengen ülkeleri sarı belgeyi tek başına yeterli görmeyecek.
Bu nedenle, bu kişilerin yeni biyometrik oturum kartlarını almaları gerekiyor.
Aksi halde Schengen’e girişte EES biyometrik işlemlerine tabi tutulacaklar.
Sırada ETIAS var: 20 Euro’luk seyahat yetki sistemi
AB, EES’in ardından ETIAS adlı yeni bir seyahat izin sistemi hazırlıyor.
ETIAS, yıl içinde uygulamaya konulacak ve “Ek II” ülkeleri için geçerli olacak. Bu liste:
İngiltere
Kanada
Avustralya
Gürcistan
Moldova
Ukrayna
gibi 180 günde 90 güne kadar vizesiz kalınabilen ülkelerin vatandaşlarını kapsıyor.
ETIAS kapsamında:
Schengen’e girmeden önce çevrimiçi bir form doldurulacak.
20 € ücret ödenecek.
Verilen seyahat yetkisi 3 yıl geçerli olacak.
Bu süre içinde toplamda 540 günü aşmayacak şekilde Schengen seyahatine izin verecek.
Güney Kıbrıs’ta yaşayan üçüncü ülke vatandaşları ise —İngiliz “sarı belge” sahipleri hariç— ETIAS’tan muaf tutulacak.
Güney Kıbrıs’ın Schengen’e katılması yakın mı?
Avrupa Birliği İçişleri Komiseri Magnus Brunner, geçtiğimiz ay yaptığı Kıbrıs ziyaretinde ülkenin bahar aylarında Schengen’e katılma yönünde “kararlı bir adım” atabileceğini belirtti.
Avrupa Komisyonu’nun, Güney Kıbrıs’ın Schengen bölgesine katılımı için hazırladığı “özel değerlendirme raporunun” Şubat ayı sonuna kadar kabul edilmesi bekleniyor.
Güney Kıbrıs Schengen’e katılırsa ne olacak?
Güney Kıbrıs Schengen’e dahil olursa:
Ada girişlerinde üçüncü ülke vatandaşları için EES biyometrik işlemleri zorunlu hale gelecek.
Schengen’e gelmeden önce ETIAS formu doldurulması gerekecek.
Gelen turistler için pasaport damgalama tamamen kalkacak.
Şimdilik ise Güney Kıbrıs’ta üçüncü ülke vatandaşları için pasaport damgalama uygulaması devam ediyor ve ülke, Schengen’e olası katılım için hazırlıklarını sürdürüyor.