TRT Haber’in BBC’den aktardığına göre İngiltere, ABD personel ve uçaklarına ev sahipliği yapan üslerinden ABD'nin "savunma" amaçlı operasyonlar düzenlemesine izin verirken, İran'a yönelik doğrudan saldırı operasyonlarında iş birliği yapmayı reddetti.
İran Dışişleri Bakanlığı, İngiltere'nin ABD savaşına "suç ortağı" olduğunu belirtirken, İran Devrim Muhafızları Ordusu ABD'ye askeri destek veren her ülkenin "sonuçlardan ve yansımalardan sorumlu olacağını" açıkladı.
Açıklamalar, ABD'nin İran'daki hedeflere üst üste 13. gecede de hava saldırısı düzenlediği sırada geldi.
ABD Başkanı Donald Trump, savaşa yeterince destek vermediği gerekçesiyle İngiltere hükümetini ve eski Başbakan Sir Keir Starmer'ı defalarca eleştirirken, İran tarafı İngiltere'yi askeri harekatın bir parçası olarak konumlandırmaya çalıştı.
-İngiliz üsleri ABD operasyonlarında kullanılıyor
Mart ayında, ABD ve İsrail öncülüğündeki savaşın başlamasından günler sonra, Körfez ülkelerine ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere saldırmak için kullanılan İran askeri altyapısını hedef almak üzere ABD'ye Gloucestershire'daki RAF Fairford ve Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia da dahil olmak üzere İngiliz üslerini kullanma izni verildi.
Söz konusu politika, ABD ile yapılan anlaşmanın uzatılması kararının kendisine bildirildiği yeni Başbakan Andy Burnham tarafından değiştirilmedi.
İran Devrim Muhafızları Ordusuna yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı'nda yayımlanan açıklamada, “ABD bombalama görevlerinin iki gün önce RAF Fairford üssünden kalktığı” iddia edildi.
İngiltere Savunma Bakanlığı, üssün bu hafta İran'a yönelik operasyonlarda ABD tarafından kullanılıp kullanılmadığına ilişkin bir yorum yapmadı.
İran'ın tehditlerine yanıt veren İngiltere hükümet sözcüsü, "Silahlı Kuvvetlerimiz, ister kendi topraklarımızda ister yurt dışından gelsin, İngiltere'yi her türlü saldırıdan korumaya hazırdır. İngiltere kendisini 24 saat savunmaya hazırdır" ifadelerini kullandı.
Sözcü, NATO müttefikleriyle yakın iş birliği içinde çalışarak hava ve füze savunmasına kademeli bir yaklaşım işletildiğini belirtti. Ayrıca İngiltere'nin çatışmaya yaklaşımının değişmediğini, uluslararası hukuka uygun hareket ederek ve daha geniş bir çatışmaya çekilmeyerek halkı, çıkarları ve müttefikleri savunmaya kararlı olunduğunu aktardı.
Savaşın 28 Şubat'ta başlamasından günler sonra İran'ın Londra Büyükelçisi Seyid Ali Musavi, İngiltere'nin savaşa katılması halinde İran'ın "meşru müdafaa hakkına" sahip olacağını ve çatışmaya katılma konusunda "çok dikkatli olması gerektiğini" söyledi.
İran, 19 Mart'ta Chagos Adaları'nda bulunan İngiltere'nin Diego Garcia üssüne iki balistik füze fırlattı. Füzelerden birinin uçuş sırasında arızalandığı, diğerinin ise ABD savaş gemisi tarafından düşürüldüğü bildirildi.
İran'dan yaklaşık 3 bin 600 kilometre uzaklıkta bulunan takımadalara İran'ın ulaşabilecek füzeleri olup olmadığı konusunda o dönemde şüpheler bulunuyordu. Aynı ay İsrail, İran'ın 4 bin kilometre menzile sahip füzeleri olduğunu, bunun da teorik olarak İngiltere ve kıta Avrupası ülkelerine ulaşabileceği anlamına geldiğini iddia etti.
Ancak dönemin Konut Bakanı Steve Reed, İranlıların İngiltere'yi hedef aldığına veya isteseler bile bunu yapabileceklerine dair spesifik bir değerlendirme bulunmadığını söyledi.
Analistler ayrıca ABD'nin saldırılarıyla önemli ölçüde zayıflatıldığını belirttiği İran füze cephaneliğinin güvenilirliği ve isabet oranı konusunda şüphelerini dile getirdi.
İran son aylarda ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerine saldırılar düzenlerken, Hürmüz Boğazı'ndaki sivil gemilere yönelik saldırılar da bu kritik sevkiyat rotasını kapattı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik 13. gece saldırılarının tamamlandığını bildirdi. Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın son saldırılara rağmen geçişe açık kaldığı ve ticari gemilerin ABD askeri desteğiyle rotalarında ilerlemeye devam ettiği kaydedildi.