-ÖZEL HABER-
Anneler Günü’ne rağmen çarşılarda beklenen hareketlilik bu yıl yerini alışılmadık bir durgunluğa bıraktı. Yıllardır aynı bölgelerde esnaflık yapan işletmeciler, geçmişte yaşanan ekonomik krizler, Körfez savaşı ve pandemi gibi zorlu süreçlerde dahi bu denli bir sessizlikle karşılaşmadıklarını ifade ediyor. Bir zamanlar özel günler ve öncesinde dolup taşan vitrinler ve müşteri yoğunluğu, artık yerini boş dükkânlara ve umutsuz bekleyişlere bırakmış durumda.
Esnafın ortak görüşü, mevcut ekonomik şartların sanılandan çok daha ağır olduğu yönünde. Artan hayat pahalılığı ve alım gücündeki düşüş, vatandaşların harcamalarını ciddi ölçüde kısıtlarken, özellikle kuyumculuk sektöründe yükselen altın fiyatları hediyelik alışverişi neredeyse lüks kategorisinin ötesine taşımış durumda. Bu durum sadece kuyumcuları değil, tekstil ve diğer perakende sektörlerini de doğrudan etkiliyor.
Değişen tüketici alışkanlıkları da esnafı zorluyor
Öte yandan değişen tüketici alışkanlıkları da çarşı esnafını zorlayan önemli faktörler arasında yer alıyor. Yerel halkın geleneksel çarşı alışverişinden uzaklaşarak büyük mağazalara ve online platformlara yönelmesi, özellikle turistik bölgelerde faaliyet gösteren işletmeleri daha da kırılgan hale getiriyor. Turist sayısındaki düşüş, bölgesel gerilimlerin etkisi ve sınır geçişlerindeki azalma da çarşının eski canlılığını kaybetmesine neden olmuş durumda.
Genel tablo umut vermekten uzak…
Her ne kadar bazı esnaflar Anneler Günü öncesinde sınırlı da olsa bir hareketlilik yaşandığını belirtse de, genel tablo umut vermekten uzak. Birçok işletme için yılın geri kalanının da benzer şekilde geçeceği endişesi hâkim. Hatta bazı esnaflar dükkânlarını kapatma noktasına geldiklerini dile getiriyor. Çarşıda hâkim olan bu sessizlik, yalnızca bir sezonluk durgunluk değil, aynı zamanda derinleşen ekonomik sorunların ve değişen ticari dinamiklerin de güçlü bir yansıması olarak görülüyor.
Çiçekçilerin yüzü güldü
Çarşı genelindeki durgunluğa rağmen Anneler Günü’nde en fazla hareketlilik yaşayan sektörlerden biri çiçekçiler oldu. Özellikle gül, orkide ve saksı çiçeklerine yoğun ilgi gösterildiğini belirten çiçekçiler, son dönemin en hareketli günlerinden birini yaşadıklarını söyledi.
Esnaf ne dedi?
Ayşe Ertanın (Takı Mağazası Sorumlusu): Ben 50 yıldır İplikçi Pazarı bölgesinde esnafım, takı mağazam mevcut. Size net olarak şunu söyleyebilirim esnafın durumu çok kötü, 50 Yıldır ilk kez böylesi kötü bir dönem görüyorum ve de yaşıyorum. Biz bu 50 yıl içerisinde Körfez krizini yaşadık, pandemiyi gördük o dönem dükkanları kapattık açtık ancak o zamanlarda bile bugünkü durağanlığı asla yaşamadık. Bu kadar boşluk olamaz. Anneler Gününe az kaldı eskiden öncesinde mağazamız dolar taşardı, bugün oldu tek bir kişi bile kapıdan içeriye girip ‘bende anneme anneler günü hediyesi bakıyorum, bunu alayım’ demedi, diyeceğini de tahmin etmiyorum artık. Bence ekonomik krizin boyutları söylenenin çok ama çok üzerinde. Buna nasıl bir çözüm bulunur bilemiyorum. Sokakta insan yok, dükkâna giren yok. Açıyoruz, kapatıyoruz boş. Sadece kira ödüyoruz. Bu bölgede sadece ben değil, tüm esnaf bu şekilde.
Mustafa Yüksebaş (Kuyumcu): Çarşımız boş. Herhangi bir hareketlilik yok. Dilerim ki Anneler Gününe 1-2 gün kala hareketlilik olur ancak umudum da yok. Piyasa çok durgun, belirsizlik mevcut, sıkkınlık var. Ekonomik kriz çok etkiledi. Bir de biz kuyumcuyuz, altın satıyoruz. Altın özellikle bu son yaşanan krizlerden sonra ulaşılması zor, lüksten de öte bir hale geldi. En ufak bir parça bugün 15-20 bin TL’den aşağıya değil. Bunun da tabi etkisi var. Altın fiyatları böyle iken, anneler gününde vatandaşların çok da altına yöneleceğini sanmıyorum kıyafete, ayakkabıya yöneleceklerdir ama yine dilerim ki farklı olur. Çarşıda inanılmaz bir sessizlik var. Yaklaşık 2 aydır yaprak kımıldamıyor desem yeridir. Yıllardır bu bölgede esnafım, ilk kez böylesi bir dönem görüyorum. Güney Kıbrıs’tan geçişlerde de azalma var dolayısıyla turistlerin gelişinde de azalma var. Savaşın bu duruma çok etkisi olduğunu düşünüyorum. İnsanlar mutsuz ve de umutsuz. Umarım bu kötü durum bir an önce sona erer.
Mustafa Altınbaş (Kuyumcu): Altın, kuyumcu sektörü şu an çok belirsiz bir dönemden geçiyor. Fiyatlar dengesiz ve yüksek, altının geleceği belirsiz. Anneler Günü dediniz ama hiçbir özel günde artık altına rağbet yok. Sevgililer günü geçirdik boş, keza şu an anneler günü tek bir hareketlilik yok. Hiçbir özel günde müşterimiz kalmadı. Çarşıda gram hareket yok, belirttiğim nedenlerden ötürü kuyumcularda hiç yok. Altın bir düşüyor bir yükseliyor, vatandaşlar korkuyor.
Samet Gölgesiz (Tekstil Mağazası Sorumlusu): Biz Arasta esnafıyız. Anneler günü, Babalar günü ya da bayram gibi özel günlerin Arasta esnafına pek bir etkisi yok gibi artık. Yerel halk Arasta’ya gelmeyi, buradan alışveriş yapmayı çoktan bıraktı. Bizim burada ana geçim kaynağımız turistler oldu. Eskiden buraları canlıydı, özel günlerde yerli vatandaş hep Arasta’dan alışveriş yapardı ancak şu an Arasta’ya gelmeden önce her şeyi bulabilecekleri birçok dükkân mevcut. Yerel halk artık buraya gelmek zorunda değil. Vatandaşlar bir de online alışverişe yöneldi. Bu bölgeye artık nostalji yapmak isteyen vatandaşlar gelir oldu. Bizler de tüm bu durumların olumsuz etkilerini yaşıyoruz. Tamamen turistlere kaldık. Son zamanlarda yaşanan bölgesel gerilimden dolayı Güney’den ülkemize geçen turist sayısında da ciddi azalma var. Arasta esnafı zor durumda, ilk kez bu denli kötü bir dönem yaşıyoruz diyebilirim.
Tolga Bulut (Çanta Mağazası Sorumlusu): Anneler günü öncesi yerel müşterilerimizde bir artış mevcut. Her anneler günü öncesi hareketlenme oluyor, bu yıl da o hareketlenmeyi yaşadık. Bu güzel bir gelişme ancak Anneler Günü yılda bir gün, onun harici ise eksiklerdeyiz, sıfırdayız. Esnafın durumu gerçekten çok kötü. Burası turistik bir çarşı ve yaz geliyor. Net olarak belirtmek isterim ki çok kötü bir sezona başladık, öyle de devam edecek gibi görünüyor. Esnafın genel durumu kesinlikle parlak değil. 2026 Başından beridir çok ölü bir yıl geçiriyoruz. Dükkanını kapatıp gidecek esnaf arkadaşlar var şu an. Yerel müşterilerimiz çok az. Bir an önce bu durumun düzelmesini umut ediyorum.
Bilge Okur (Çiçekçi Dükkânı Sahibi): Biz çiçekçi dükkânı sahibi olarak Anneler Günü nedeniyle oluşan yoğunluktan dolayı mutluyuz. Yoğun bir hazırlık süreci geçirdik, Anneler Günü öncesinde de Anneler Gününde de müşteri potansiyelimiz oldukça yüksekti, güzel bir hareketlilik yaşadık. Mutluyuz.
