Yatırımcılar, savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ihtimaline ilişkin Tahran’ın sunduğu teklife Washington’un vereceği yanıtı bekliyor.
Brent petrol varil başına 111 doların üzerinde kapanırken, ABD ham petrolü (WTI) yüzde 3,7 yükselişle varil başına 100 doların hemen altında günü tamamladı. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya paylaşımında İran’ın, kritik deniz yolundaki ablukayı kaldırmasını ve boğazın “mümkün olan en kısa sürede” yeniden açılmasını istediğini belirtti. ABD ve İran’ın karşılıklı olarak uyguladığı kapanma, ham petrol, doğalgaz ve petrol ürünlerinin akışını ciddi şekilde kısıtlayarak enerji fiyatlarını yükseltti ve enflasyon endişelerini artırdı.
Günün erken saatlerinde ise fiyatlar, Birleşik Arap Emirlikleri’nin 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve daha geniş ittifakı OPEC+’tan ayrılma yönündeki sürpriz kararı sonrası kısa süreliğine kazançlarının bir kısmını geri verdi. Yatırımcılar bu adımı, İran çatışması sona erdiğinde ülkenin üretimi serbestçe artırabileceği yönünde bir sinyal olarak değerlendirdi.
İran, ablukanın kaldırılması karşılığında boğazın yeniden açılmasını içeren geçici bir anlaşmayı kabul etmeye açık olabileceğinin sinyalini verdi. Ülkenin nükleer programına ilişkin daha karmaşık müzakerelerin ise daha sonraya bırakılması planlanıyor. İran ayrıca Hürmüz üzerinden geçen deniz trafiği üzerinde bir miktar kontrolü elinde tutmakta ısrar ediyor.
CNN’in, arabuluculuk sürecine yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Pakistan’daki arabulucuların önümüzdeki birkaç gün içinde İran’dan savaşı sona erdirmeye yönelik revize edilmiş bir teklif alması bekleniyor.
Öte yandan Washington, Salı günü İran ve bağlantılı taraflara yönelik ekonomik baskıyı artırarak, “İran’ın gölge bankacılık yapısını yöneten” 35 kurum ve kişiye yaptırım uyguladı. Trump yönetimi ayrıca, İran petrolü ithal ediyor olabilecek Çin’deki küçük ölçekli rafinerilerle bağlantılı olarak bankaları yaptırım riskine karşı uyardı.
Bu arada, Birleşik Arap Emirlikleri’nin OPEC+ ittifakından ayrılması, grubu daha da parçalayarak küresel petrol piyasasında önemli dalgalanmalara yol açabilir. Capital Economics baş emtia ekonomisti David Oxley’e göre, özellikle Suudi Arabistan ve Rusya gibi büyük üreticilerin de üretimi artırması durumunda bu etkiler daha da belirgin hale gelebilir.
