Haber: Bahar SANCAR
Ülkede yaşanan sel felaketi nedeniyle dereler taştı, yollar kapandı, bazı bölgelerde maddi hasarlar oluştu. Yoğun yağışların ardından belediyeler kendi bölgelerinde bir daha aynı sorunların yaşanmaması için hazırlık çalışmalarına başladı. Gündem Kıbrıs, Bölge muhtarlarına yoğun yağışlar sırasında herhangi bir hasar meydana gelip gelmediğini ve yapılması gerekenleri sordu.
Gündem Kıbrıs’a konuşan bölge muhtarları, bazı bölgelerde çok ciddi sorunlar yaşandığını söyleyerek, hasar tespit çalışmalarının en kısa sürede tamamlanarak, vatandaşların zararlarının tazmin edilmesi gerektiğin söyledi. Dere yataklar, baraj ve göletlerin temizliğinin düzenli yapılması gerektiğini de kaydeden muhtarlar, bu suyun denize akmasını ise milli bir kayıp olarak değerlendirerek, tarımda bu suyun kullanılması için çalışmalar yapılması gerektiğini vurguladı.
Muhtarlar Birliği Başkanı ve Güzelyurt Güneşköy Muhtarı Akay Darbaz: Yapmamız gerekenleri yapmadık. Yere asfalt yapmayı tercih ettik
Muhtarlar Birliği Başkanı ve Güzelyurt Güneşköy Muhtarı Akay Darbaz, geçtiğimiz haftalarda yağan yağmurların tehlikeli bir yağmur olmadığını, tam tersine bereketli bir yağmur olduğunu söyleyerek, “Tek sıkıntımız bizim beceriksizliğimiz ve yeteneksizliğimizdir. Yapmamız gerekenleri yapmadık. Yere asfalt yapmayı tercih ettik. Yıllardır yapmamız gerekenleri yapmadık, tam tersine yapılmayacak olanları yaptık. Yıllardır derelerimizin temizlenmesi için çalmadığımız kapı kalmadı ve yapılması gereken bir şeyi yaptıramadık. Çözüm çok basitti ve bunların çözümü için devletten para çıkmayacaktı. Tam tersine devlet dere temizlediğinden para kazanacaktı. Bize verilen cevap ise ihaleye çıkmadan bu işlerin olmayacağıydı. Kokuşmuş sistem olarak bu durum yaşandı. Geçen hafta kaymakamlık bir çalışma başlattı. Dere, gölet, göl, baraj olarak sorunlarını rapor olarak hazırlayıp kaymakamlığa sunmamız istendi. Muhtarlar olarak çalışma başlattık. Köy ve mahallelideki sorunlar çerçevesinde bunları sunacağız. Bu çalışma başladı. Önemli olan bu çalışmanın devamının gelmesidir. Çözüm çoktur. Bunların çözümü bizim defterimizde yazılıdır. Bizlerle çalışmak isteyen kesimlerle çalışmaya hazırız. Bizim bir damla suyu bile boşa akıtmamamız gerekiyor. Su kaynaklarımızı güçlendirmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Güzelyurt Serhatköy Muhtarı Cavit Sekmen: Bu yağmurlarda sudan faydalanamadık
Güzelyurt Serhatköy Muhtarı Cavit Sekmen, yaşanan sel baskınlarına karşı alınacak tedbirlerin belli olduğunu söyleyerek, “Birinci öncelik tüm derelerin barajların zamanında ıslah edilmesi lazım. Bunların sıkıntısını yaşıyoruz. Bizim köyümüzde de deremiz aktı. Islah ettiğimiz bölgede sıkıntı yaşamadık. Ancak ne yazık ki ıslah edilmeyen bölgelerde büyük sıkıntı yaşandı. Barajımız için 5 yıl önce uzman görüşünü çıkarttık. Serhatköy, Gayretköy arasında Serhatköy Barajımzı var. 73’te Rumlar tarafından inşa edildi. Maalesef nimet bulduk ama onu değerlendiremedik. Barajımızın etrafında geniş aküfer taşıyan kuyularımız var hepsi bir bir kuruyor. Güzelyurt’u besleyen en büyük barajdır. Bunun değerini bilemedik. 5 yıldır tarım bakanlığına su işleri dairesine de bildirdik. Muhtarlar olarak yer bilimleri odası ve ziraat mühendisleri odası işbirliğinde yaptık çalışmayı. Baraja kil yığıldı. Kuyular kuruyor. 5 yıldır bütçe bulamadı hükümet edenlerimiz. İcaz ikramlara daha çok bütçe ayırıyorlar. Bütçeleri buralara ayırmaları bizim için hayat önem taşıyor. Şuan hala derelerin içindeyim, kamu zararını tespit edip raporladım. Çözüm önerileri ile Güzelyurt Kaymakamlığına teslim ettim. Önemli olan çözü üretilecek mi? Bu yağmurlarda sudan faydalanamadık. Gözlemlediğimiz yeni göletlere ihtiyacımız var ve olanlara sahip çıkmalıyız. Yeni göletler ve bentler yapılması lazım. Eğer sosyal bir devletsek sosyal devletlerin bu görevidir” dedi.
Lefkoşa Metehan Muhtarı Emine Davutoğlu: Bu yağmurlarda barajların baraj olmadığı ortaya çıktı
Lefkoşa Metehan Muhtarı Emine Davutoğlu, kendi bölgelerinde ciddi sıkıntılar yaşandığını kaydederek, “Bizim bölgemizde rögarların temiz tutulması için bölge halkımız destek verdi. Bu sayede geçmişte sıkıntı yaşadığımız yerlerde sorun yaşamadık. Belediyenin de katkılarıyla bölgemizde sorunsuz atlattık. IOS kafenin orda olan dereden dolayı sıkıtı yaşandı. Alt yapı çok önemli. Bir de bölgemizde kanalizasyon yok. Su kuyuları taşmaya yer arıyor. Çok sıkıntı yaşayan apartmanlarımız var. Bazı apartmanların etrafındaki duvarlar çökmek üzere. Alt yapının düzeltilmesi lazım. Şehit arsalarında kanalizasyona geçilmesi lazım. 25 yıldır mücadele ediyoruz ama bu işe kimse el atıp çözmedi. Dere yatakları ve barajların da düzenli temizlenmesi gerekir. Bu yağmurlarda barajların baraj olmadığı ortaya çıktı. Barajın ilerisi ova çıktı bu da bizi çok üzdü” dedi.
Gönyeli-Yenikent Mahallesi Muhtarı Melek Arabacıoğlu: 1960’ta açılan baraj 20 metreyken bugün 2 metreyse ve bunca yıldır bir kazma vurulmadıysa bunun bedelini halk ödememeli
Gönyeli-Yenikent Mahallesi Muhtarı Melek Arabacıoğlu, bölgelerinde yoğun yağışlardan dolayı çok ciddi hasarlar meydana geldiğini söyleyerek, “Bizim bölgemizde çok ciddi hasar oluştu. Evleri, araçları su bastı. Çok büyük mağduriyetler yaşandı. Birçok evin zemin katları sular altında kaldı. Maddi manevi hasarlar oldu. Kaymakamlığın hasarları en kısa sürede tespit ederek insanları tazmin etmesi gerekiyor. Kötü bir süreç yaşadık. Merkezi yönetimin afet sorunu için ayrılan parayla göletler ve barajları temizletmesi gerekiyor. 1960’ta açılan baraj 20 metreyken bugün 2 metreyse ve bunca yıldır bir kazma vurulmadıysa bunun bedelini halk ödememeli. Devlet vatandaşlarının malını ve canını korumakla yükümlüdür. İnsanlar ev alırken devlete güveniyor. 6-7 kurumdan onaylandıktan sonra inşaat ruhsatları belediyeye geliyor. Kişiye göre imar planı yapılıyor. Sivil savunma ve belediye çalışanları bilimsel çalıştı. Onların çalışmalarıyla yine de ucuz atlattık” diye konuştu.
Girne Dikmen Pınarbaşı Köyü Muhtarı Kemal Hacıyarım: Sen derenin içine site yaparsan olacağı budur. Bunun iznini devlet verdi.
Girne Dikmen Pınarbaşı Köyü Muhtarı Kemal Hacıyarım, köylerinde büyük bir sorun yaşanmadığını ancak yoğun yağışlardan dolayı eski bir evin yıkıldığını söyleyerek, “Benim köyümde sorun yaşanmadı ancak eski bir ev yıkıldı. Onu da belediye temizledi. Bu gibi durumlarda hükümete çok büyük görevler düşer. Gelmiş geçmiş hükümetler tüm dere yataklarına inşaat izni verdiler ev yapılsın diye. Boğazköy’de büyük felaket yaşandı insanların evlerine su girdi. Sen derenin içine site yaparsan olacağı budur. Bunun iznini devlet verdi. Hala daha da devam ediyorlar. Su akar yolunu bulur. Su geldiğinde yıkıp gidecek. Yenikent’te aynı. Kıbrıs beton yığınına döndü. Biraz da bunlara dikkat edilmesi lazım. Devletin çok büyük yanlışları var. Bizim köyde dağdan gelen su Gönyeli’ye gidiyor. O nedenle dere yataklarına inşaat izni verilmesin, baraj ve dere yatakları düzenli temizlenmeli. Bu yağışlarla birlikte tespit edilen yerlere göre yeni baraj ve göletler yapılmalı. Bunları yapacak olan hükümetlerdir. Bu su değerlendirilebilirdi. Ama bizim memlekette ne yazık ki yanlış üstüne yanlış üstüne yapılıyor. Alemdağ ve Kozanköy’de bu yağışlar büyük zararlar verdi” dedi.
Girne Lapta Alemdağ Köyü Muhtarı Ömer Tabur: Köy içinde maddi olarak büyük hasarımız var
Girne Lapta Alemdağ Köyü Muhtarı Ömer Tabur, bölgelerinde aşırı yağışlardan dolayı çok fazla hasar meydana geldiğini ifade ederek, “Hasarımız çok fazla oldu. Evlerde bir sıkıntı yok ama köyde büyük sıkıntılar var. Yollar çok kötü durumda. Devletten belediyemize yardım katkı yapmasını istiyoruz. Kozanköy’de de büyük hasarlar oldu. Bağlı bulunduğumuz Lapta belediyesine devletin katkı vermesi lazım. Köy içinde maddi olarak büyük hasarımız var. Baraj ve dere yatakları zamanında temizlenmeli. Bu işler Ağustos-Ekim arası yapılır. Şuanda yapılacak bir şey yok” diye konuştu.
Gazimağusa Anadolu Mahallesi Muhtarı Ali Buruk: Suyun akışının kontrollü sağlanması gerekiyor
Gazimağusa Anadolu Mahallesi Muhtarı Ali Buruk, Gazimağusa bölgesinde belediyenin önceden aldığı tedbirler sayesinde geçmiş yıllarda yaşanan sıkıntıların yaşanmadığını söyleyerek, “Bizim Mağusa’da özellikle Maraş bölgesinde bir hasar olmadı. Belediye önceden bazı önlemler almıştı. Bu sene rahat bir kış geçiriyoruz. Ancak bu tür afetlere karşı önceden çalışma yapılmalı ve tedbirler alınmalıdır. Dere yataklarının ve barajların düzenli temizlenmesi gerekiyor. Suyun akışının kontrollü sağlanması lazım. Umarım ülkemiz bir daha böyle bir felaketle karşı karşıya kalmaz” ifadelerini kullandı.
Gazimağusa Çanakkale Mahallesi Muhtarı Abbas Mendeli: Bu su muhafaza edilebilirdi, denize aktı
Gazimağusa Çanakkale Mahallesi Muhtarı Abbas Mendeli, belediyenin aldığı tedbirlerle bölgelerinde ciddi bir sorun yaşanmadığını kaydederek, “Bizde büyük bir sorun yaşanmadı. Belediyenin tedbirleri etkili oldu. Bu tür olayların bir daha yaşanmaması için belediyeler önlem almalıdır. Dereleri temizleyecek, barajların bakımını yapacak. Bu su muhafaza edilebilirdi. Barajlarda depolanıp özellikle tarım için kullanılabilirdi. Bu su ne yazık ki denize aktı ve biz bu suyu değerlendiremedik” dedi.
Gazimağusa Dörtyol Köyü Muhtarı Salih Erel: Yağmur yağdıktan sonra çözüm olmaz, yaz aylarında buraların temizlenmesi lazım
Gazimağusa Dörtyol Köyü Muhtarı Salih Erel, yaz döneminde yapılan temizlik çalışmaları sayesinde yoğun yağışlarda bölgelerinde büyük bir sorun yaşamadıklarını ifade ederek, “Bizde bir hasar olmadı belediye önceden önlemini almıştı. 2018 ve 2014’te yaşanan felaketleri yerinde inceledik ve gereken önlemleri bölgemizde aldık. Sadece mezarlığa su girdi şuanda o su çekilmiş durumdadır. Dere yataklarının kenarlarında kişiler tarlalarını sürdüğünde 1 karış ekimle kanallar daraltılıyor. Mutluyaka kavşağından 4 yola kadar 12-13 köprü var. Hep site doldurdular. Kanallar temizlenmiyor ve bu nedenle de taşma yapıyor. Yağmur yağdıktan sonra çözüm olmaz, yaz aylarında buraların temizlenmesi lazım. Temizlik yapıldığı sürece problem yaşanmaz” ifadelerini kullandı.