Gündem Kıbrıs Özel Haber
Ekonomi ve Enerji Bakanlığı tarafından, “Dijital Karekod Sistemi – Elektronik Etiket” uygulaması “Eko Sepeti” lansmanı gerçekleştirildi.
Beş ve üzeri çalışanı bulunan 83 market için katılımı zorunlu hale getirilen “Eko Sepeti”, marketlerdeki ürün satış fiyatını anlık olarak tüketiciye yansıtarak, marketler arası fiyatların karşılaştırılmasına olanak sağlıyor.
Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu, “Eko Sepeti’nin” temel amacının, piyasadaki mal ve hizmet fiyatlarında şeffaflığı artırmak, tüketicileri korumak ve devlet kurumlarının veri tabanlı politikalar geliştirmesini sağlamak olduğunu kaydetti.
Gündem Kıbrıs, bölge muhtarlarına “Elektronik Etiket” uygulaması ile birlikte piyasanın ucuzlamasını bekleyip beklemediklerini sordu.
Güzelyurt Akçay Köyü Muhtarı Uğur Dereliköylü: Piyasanın ucuzlaması için KDV oranları ve gümrük vergileri düşürülmeli
Güzelyurt Akçay Köyü Muhtarı Uğur Dereliköylü, bu tür uygulamalarla piyasanın ucuzlamayacağını ifade etti. Dereliköylü, “Bence piyasa bu yöntemlerle ucuzlamaz. Piyasanın ucuzlaması için KDV oranlarını ve gümrük vergileri düşürerek, fiyatların düşürülmesi gerekir. Vatandaş olarak bütün ürünleri uygulamadan mı takip edeceğiz? Bunun takibini devlet yapmalıdır. Vatandaş uygulamadan girip ürünlere bakıp nerede ucuzsa oraya mı gidecek? Girne’ye mi gidecek, Haspolat’tan mı alışveriş yapacak? Bunlar günübirlik ve günü kurtarma politikalarıdır. Devletin fiyatları düşürmek için daha ciddi adımlar atması ve daha ciddi kontroller yapması gerekir. Bu uygulamalarla fiyatların düşeceğini zannetmiyorum” dedi.
Güzelyurt Serhatköy Muhtarı Cavit Sekmen: Denetim olmadan piyasaya ucuzlamaz
Güzelyurt Serhatköy Muhtarı Cavit Sekmen, Elektronik etiket uygulamasının piyasayı ucuzlatacağına inanmadığını söyledi. Sekmen, “Devlet bir kahvehaneye 5 tane kahve sattı diye vergicileri yolluyor. 5 tane kahvenin vergisini alıyor. Küçük esnaftan vergi toplayacaklarına büyük ve daha zengin işletmelerden neden daha fazla vergi toplamıyorlar? Neden garibanın boğazına sarılıyorlar? Bu devlet asgari ücretli çalışandan bile vergi alıyor. O nedenle bu uygulamanın piyasayı ucuzlatacağına inanmıyorum. Denetim olmadan piyasaya ucuzlamaz. Serbest piyasa ekonomisi var. Umarım yanılırım ama piyasa bu yöntemle ucuzlamaz” ifadelerini kullandı.
Gazimağusa Canbolat Mahallesi Muhtarı Metin Delideniz: Bir uygulama üzerinden kontrol mekanizması olmaz
Gazimağusa Canbolat Mahallesi Muhtarı Metin Delideniz, Elektronik etiket uygulamasının piyasayı ucuzlatmayacağını söyledi. Delideniz, “Bir uygulama üzerinden kontrol mekanizması olmaz. O nedenle de insanların fiyat karşılaştırarak piyasanın ucuzlamasını beklemiyorum. Devletin bunu yapması gerekir. Daha sıkı denetimler yapılmalı. İşletmelere yaptırım getirilmesi gerekiyor ve uymayanlara da ceza kesilmelidir. Aksi takdirde piyasa ucuzlamaz. Olan gene vatandaşa olur” diye konuştu.
Gazimağusa Lala Mustafa Paşa Mahallesi Muhtarı Tuncay Yahyaoğlu: İnsanlara bu uygulamanın ulaşması için daha fazla tanıtımlar yapılmalıdır
Gazimağusa Lala Mustafa Paşa Mahallesi Muhtarı Tuncay Yahyaoğlu, elektronik etiket uygulamasının piyasadaki fiyatları düşürmeye katkı sağlayacağını söyledi. Yahyaoğlu, “Bu uygulama sayesinde fiyatı yüksek olan marketler de ucuz fiyatları görünce müşteri kaçırmamak için kendi fiyatlarını düşürmek zorunda kalacaktır. Bence güzel bir uygulama oldu. Ancak bu işin devamı da getirilmelidir. İnsanlara bu uygulamanın ulaşması için daha fazla tanıtımlar yapılmalıdır. Herkes faydalanabilmelidir. Ancak diğer yandan devletin de denetim yapması gerekiyor. bu uygulama sayesinde yüksek fiyatlı yerler görülebileceği için devlet de daha rahat denetim yapabilecektir diye düşünüyorum. Bu sayede piyasadaki bu fiyat dengesizliği daha çabuk ortadan kalkar” dedi.
Yeniboğaziçi Mormenekşe Muhtarı Saim Aytürk: Ürünlerin tarihinin geçip geçmediği bile denetlenmiyor
Yeniboğaziçi Mormenekşe Muhtarı Saim Aytürk, bu uygulamalar ile piyasanın ucuzlamayacağını söyledi. Aytürk, bir markette geçen gün 2-3 kasa domates salatalık atıldı. Kilosu 120-130 TL. Günah değil mi? Bu kadar pahalı satacaklarına ucuzlatsınlar insanlar yesin. Serbest piyasa diyorlar neyin serbest piyasası? Perşembe pazarına gidiyorsun elmanın kilosu 150 TL. Etin kilosun bin TL oldu. Bu memlekette hiç mi denetim yok? Uygulama ile denetim olmaz. Şov yapmasınlar. Bu belediyelerin zabıtaları var. Ürünlerin tarihinin geçip geçmediği bile denetlenmiyor. Siz hiç ceza kesildiğini gördünüz mü? Ben görmedim. Denetim yok. İnsanlara ne satıldığı belli değil. Herkes şikâyetçi insanlar kan ağlıyor. İnsanlar işsiz geziyor. 44 bin TL’ye bu gençler nasıl geçinecek? Önce bunları düzeltsinler” ifadelerini kullandı.
Yeniboğaziçi Mutluyaka Köyü Burhan Dirensoy: Piyasayı ucuzlatmaya etkisi olacağını düşünüyorum
Yeniboğaziçi Mutluyaka Köyü Burhan Dirensoy, Elektronik etiket uygulamasının piyasayı ucuzlatmaya etkisinin olacağını söyledi. Dirensoy, “Bu uygulamanın piyasayı ucuzlatmaya etkisi olacağını düşünüyorum. İnsanlar farklı marketlerdeki fiyatları gördüğünde ucuz olana yönelecektir ve diğer marketler de bu kez müşteri kazanmak için fiyatları ucuzlatacaktır. Bu sayede fiyat dengesi oluşacaktır. Ben bu uygulamayı gayet olumlu karşıladım, bence güzel bir çalışma oldu. umarım etkisini en kısa sürede görürüz” dedi.
Girne Aşağı Karaman Köyü Muhtarı Saadet Cibo: Hem devlet hem de vatandaş fiyatları denetleyebilecek
Girne Aşağı Karaman Köyü Muhtarı Saadet Cibo, elektronik etiket uygulamasının piyasayı ucuzlatmaya etkisinin olacağını söyledi. Cibo, “Evet bu uygulama fiyatları ucuzlatacaktır çünkü artık kontrol altında olacak. Hem devlet hem de vatandaş fiyatları denetleyebilecek. Bu sayede de bir süre sonra fiyatlar ucuzlayacaktır” ifadelerini kullandı.
Girne Lapta Geçitköy Muhtarı Bayram Avcı: Bizdeki aracılar doymuyor. O nedenle de bu ülkede fiyatlar düşmez
Girne Lapta Geçitköy Muhtarı Bayram Avcı, bu uygulamanın fiyatların düşmesinde etkisinin olmayacağını söyledi. Avcı, “Neden bir uygulama ile fiyatlar düşsün ki? Herkes fiyatların hangi markette ne olduğunu zaten biliyor. Bugün bir ürünü market 50 liraya satıyorsa yarın da aynı paraya satacak. Üreticiye marketçi ye teşvik mi verdiler de fiyatların düşmesine katkı sağlayacak? Eğer fiyatları düşürmek istiyorlarsa üreticiye ve işletmecilere teşvikler verilmesi lazımdır. Bakan, üreticiye domatesi 20 liradan yukarıya satmayacaksın diyor. Ama bir markete gidiyorsunuz benim ürettiğim domatesin fiyatı 70 TL. Benim üretim maliyetlerimi kimse sormuyor. Ondan sonra da bu ülkede üretim azaldı diyorlar. Bizdeki aracılar doymuyor. O nedenle de bu ülkede fiyatlar düşmez” dedi.
Lefkoşa Marmara Mahallesi Muhtarı Ahmet Yürüker: Eğer devlet piyasayı ucuzlatmak istiyorsa önce toptancılara bakacak
Lefkoşa Marmara Mahallesi Muhtarı Ahmet Yürüker, elektronik etiket uygulaması ile piyasadaki fiyatların düşmeyeceğini söyledi. Yürüker, “Hiçbir market satış fiyatları üzerinden fiyatını düşürmez. İşletmelerin maliyetlerine ve kar oranları neden denetlenmiyor? Büyük bir markete hesap sorabilecekler mi? büyük marketler 100 kasa alıyor sürümden de kar ediyor. Ufak marketlerin öyle bir şansı bulunmuyor. Vatandaş da gelirine bakarak kendisine en yakın marketten alışveriş yapıyor. Eğer devlet piyasayı ucuzlatmak istiyorsa önce toptancılara bakacak. Toptancıları kontrol edecek. Yoksa bu iş olmaz. Diğer yandan da Güney Kıbrıs KDV’leri düşürdü, fiyatlar daha da ucuzladı. İnsanlar daha çok oraya gitmeye başladı. Bizde herkes istediği fiyata ürün satıyor” diye konuştu.
Lefkoşa Selimiye Mahallesi Muhtarı Mustafa Mesutoğlu: Eğer fiyatları ucuzlatmak istiyorlarsa önce benzine, mazota bu kadar zam yapmayacaklar
Lefkoşa Selimiye Mahallesi Muhtarı Mustafa Mesutoğlu, elektronik etiket uygulamasının piyasayı ucuzlatmayacağını söyledi. Mesutoğlu, “Burası küçük memleket. İnsanlar dışarı çıktığında zaten yarım saatte dolaşıp fiyatları görebiliyor. Elektronik etiket üzerinden bunlar görmek mesele değildir. İnsanlar gene evlerine en yakın markete gidecekler. Bu uygulama büyük memleketlerde uygulanabilir. Eğer fiyatları ucuzlatmak istiyorlarsa önce benzine, mazota bu kadar zam yapmayacaklar. KDV oranlarını düşürecekler. Güney Kıbrıs bize göre ucuz kaldı. Euro olduğu halde insanlar alışverişe o tarafa gidiyor. Çünkü onlar KDV’yi düşürdü. Biz ne yapıyoruz? Marketler zaten reklam yapıyor. Ben internette fiyatları zaten görüyorum. İnsanlar da kendi aralarında bunları konuşuyor ve ona göre alışveriş yapıyor. Bu uygulamalar fiyatların düşmesi için çözüm değildir” dedi.
İskele Boğaztepe Muhtarı Osman Akballı: Zaman içerisinde olumlu yansıması olacaktır
İskele Boğaztepe Muhtarı Osman Akballı, elektronik etiket uygulamasının piyasadaki fiyatlara olumlu etkisinin yansıyacağını düşündüğünü ifade etti. Akballı, “Bir nebze de olsa fiyatların düşmesine katkı sağlamasını ümit ediyorum. İnsanlar uygulama üzerinden daha iyi fiyat araştırması yapabilecek ve fiyatları görebilecek. Bu sayede de zaman içerisinde olumlu yansıması olacaktır” diye konuştu.
İskele Turnalar Köyü Muhtarı Osman Kırçiçek: Tüm marketler bu sisteme dahil olmalıdır
İskele Turnalar Köyü Muhtarı Osman Kırçiçek, iyi bir denetim eşliğinde uygulamanın sonuç verebileceğini söyledi. Kırçiçek, “İnsanlar en azından fiyatları tek bir yerde görebilir ve bölgesindeki marketleri de tercih ederek, İskele’den çıkıp Lefkoşa’ya gitmek zorunda kalmaz. Ancak burada uygulamaya en az 5 çalışanı olan marketler oldu. Bence sınırlama olmamalıdır. Tüm marketler bu sisteme dahil olmalıdır. Çalışan sayısı 5 kişi altında olan marketlerde neden fiyatlar denetlenmiyor? Bunlar kontrol edilmelidir. Devletin de sadece uygulama üzerinden değil, sahada da fiyat denetimi yapması gerekir” ifadelerini kullandı.