Petrol, Irak’ın Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan Türkiye üzerinden ihracatı yeniden başlatmaya yönelik bir anlaşma imzalaması ve ABD’nin bu kritik su yolunun yeniden açılması için çabalarını artırmasıyla geriledi.
Brent petrol, Salı günü yüzde 3’ten fazla yükseldikten sonra varil başına 103 doların altına düşerken, ABD ham petrolü (WTI) 95 dolar civarında işlem gördü.
Irak, yarı özerk Kürt Bölgesi üzerinden Türkiye’nin Akdeniz’deki Ceyhan limanına uzanan boru hattı aracılığıyla petrol ihracatını yeniden başlatmak için anlaşmaya vardı. ABD ise, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran’a ait gemisavar seyir füzesi noktalarını vurmak için mühimmat kullandığını açıkladı. İran’ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri ve savaş döneminin önemli isimlerinden Ali Larijani’nin ölümünü doğrulamasıyla çatışmalar daha da tırmandı.
Foreign Policy Research Institute Başkanı Aaron Stein, “Larijani’nin öldürülmesi büyük bir olay ve İran’ı petrol akışını kesmeye daha fazla zorlayabilir. Trump’ın tankerleri koruma baskısı altında olduğu açık, bu da ABD’nin donanmanın kaçınmak isteyeceği türden oldukça gergin operasyonlara girebileceği anlamına geliyor” dedi.
Irak petrolünün Türkiye üzerinden yönlendirilmesi, arz endişelerini yalnızca kısmen hafifletecek. OPEC üyesi ülkenin üretimi, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasından önceki seviyelerin yaklaşık üçte biri olan günlük 1,4 milyon varile geriledi.
Brent petrol bu yıl yaklaşık yüzde 70 yükseldi ve bu artışın büyük kısmı geçen ayın sonlarında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ilk saldırılarının ardından gerçekleşti. Tahran’ın enerji altyapılarını hedef alması ve tanker trafiğini kesmesi, enerji fiyatlarını artırırken enflasyonun hızlanabileceğine dair endişeleri de beraberinde getirdi.
Fiyatlardaki artış, bu hafta ABD’de dizel fiyatlarının pompa başında galon başına 5 doların üzerine çıkmasıyla dünya genelindeki merkez bankacıları tarafından yakından izlenecek. ABD Merkez Bankası yetkilileri, faiz oranlarını belirlemek üzere Çarşamba günü toplanacak, ancak herhangi bir değişiklik beklenmiyor.
Petrol piyasasının odağı, fiilen kapalı olan bu dar geçitte kalmaya devam ediyor. Trafik koşulları artık siyasi hesaplara göre şekilleniyor; İran’ın yalnızca sınırlı sayıda geminin geçişine izin vermesi, diğerlerinin çoğunu ise engellemesi ya da caydırması bekleniyor.
