Emin Akkor yazdı...
Gazetelerin sosyal medya hesaplarının kapatılması, gazeteci ve tanınmış kişilerin profillerinin dondurulması şeklinde artarak devam eden saldırı organize bir operasyonun ta kendisidir.
Sosyal medya mecralarının kendi kuralları üzerinden yapılan paylaşımların bile, kural dışıymış bir formatta sorgulatılmasını sağlayacak kadar kitlesel kullanıcının yer aldığı bir saldırının bütçesinin ne olabileceğine baktım.
Bu tür operasyonlar, sosyal medya saldırıları için çalıştırılacak kişilerin sayıca bol, maliyet olarak düşük olduğu Hindistan’da yaygındır.
Sayfa kapatma bütçelerinin bu kadar fazla olması, facebook hassasiyetlerine göre uygun olan bir içeriğin şüpheli duruma dönüştürülmesi için itiraz ve şikayetlerin dalga dalga gelmesi ve çok sayıda kişinin sürece dahil olmasından kaynaklanmaktadır. Bu tür vakalarda izlenen yöntem, “saldırı + bakım + tekrar saldırı” modeli şeklinde işlemektedir.
Facebook’un “Telif hakkı” hassasiyeti üzerinden yapılan saldırıda niyetin vuku bulması için toplu şikayetlerin olması ve bunların bot profillerden çok gerçek profillerle çok sayıda ve dalga dalga yapılması gerekmektedir. Bu de saldırının bütçesini katlamaktadır.
Bu tür dijital müdahale operasyonlarının maliyeti hakkında kamuya açık kesin bir fiyatlandırma bulunmuyor. Ancak sektör verileri ve benzer hizmetlerin ücretleri üzerinden yapılan analizler, önemli bir bütçeye işaret ediyor.
Profesyonel "telif koruma" veya "itibar yönetimi" şirketleri, gerçekten telif hakkı takibi için aylık 50 bin dolar talep etmektedir. Bu görünen normal danışmanlık ücreti baz alınarak telif hakkı sorunu olmayan bir sayfayı, seri şikayetlerle şüpheli konuma düşürmek için isteyeceği rakamlar tahmin edersiniz ki bunun çok ötesindedir.
Sayfa kapatma, haber silme şeklindeki saldırı “üst seviye organize operasyon” kategorisine girmektedir. Yüzlerce içeriğin silindiğini düşünürsek her bir başvuru için en az 5 bin Dolarlık bütçe gerektiği yönündeki bir veriye ulaşılıyor. Seri başvurularda ise bu rakam katlanmaktadır.
Kıbrıs’ta yürütülen operasyonda Haber Kıbrıs, Yenidüzen ve Kıbrıs Postası gibi facebook hassasiyetlerine göre yayın yapan kurumların sayfalarının dondurulması için yürütülecek işlemin maliyeti gazete başına 70 bin doları bulduğu tahmin edilmektedir. Politikacılarda rakam biraz daha yükselmektedir. Söz konusu sayfaların siyasi hassasiyeti varsa (Kudret Özersay gibi) rakamın 90 bin Dolar’a ulaşmaktadır.
Ödenen para, sadece kapatmak için değil, açılmasını engellemek için de harcanıyor. Sayfa itiraz edip açılsa bile, saniyeler içinde yeni bir sahte ihtar gönderen otomatik sistemlerin maliyeti, operasyonun asıl "yıkıcı" gücüdür. Kapatılan sayfaların açılmadığı her geçen gün saldırının devam ettiği ve bu bütçenin arttığı anlamına gelmektedir. O nedenle yukarıda verilen tahmini rakamlar her geçen gün artmaya açıktır.
Yukarıdaki verilere bakıldığında, sayfası kapatılan gazeteler, gazeteciler, politikacılar ve içeriklerindeki sorun gerekçe gösterilerek paylaşımlarda sıkıntı yaşayanlar üzerinden yürütülen bu operasyonu başlatanlar 1 milyon Dolar’ı gözden çıkartmışlardır.
Silinen içeriklere bakıldığında, bunların arşivlerde yok olması için 1 milyon Dolar’ı kim harcayabilir? Medyadaki haberlerde rahatsız olup 1 milyon Dolar’ı gözden çıkaranların geliri nedir ki bu rakamı gözden çıkartabiliyorlar?
Zannederim saldırılar sona erip, sorun ortadan kaldırılıp eksik içerikli sayfalara kavuşulduğunda sorgulanması gereken bu sorular olacaktır.
