-ÖZEL HABER-
Ramazan Bayramı yaklaşırken Lefkoşa Suriçi’nde bulunan Arasta Çarşısı ile Belediye Pazarı’nda beklenen bayram hareketliliği bu yıl yaşanmıyor.
Gündem Kıbrıs Gazetesi’nin bölgede faaliyet gösteren esnafla yaptığı röportajlarda, birçok esnafın satışların ciddi şekilde düştüğünü ve çarşının eski canlılığından uzak olduğunu dile getirdiği görüldü. Esnafa göre son aylarda yaşanan ekonomik durgunluk, bölgedeki savaş haberleri, Güney Kıbrıs ile yaşanan ticari sıkıntılar ve turist sayısındaki düşüş çarşıdaki hareketliliği önemli ölçüde etkiledi.
Arasta esnafı, özellikle son üç ayda işlerin büyük ölçüde gerilediğini belirterek çarşının büyük ölçüde turiste bağımlı bir ekonomiyle ayakta durmaya çalıştığını ifade ediyor. Birçok esnaf, gün boyunca dükkân açmalarına rağmen satış yapamadıklarını, bazı günlerde siftah dahi yapamadıklarını söylüyor. Güney Kıbrıs’ın marka ürünlere yönelik baskıları ve Türkiye üzerinden gelen ürünlerde yaşanan sorunların da ticareti zorlaştırdığı ifade edilirken, bazı esnaflar bu durumun yeni ürün getirmeyi neredeyse imkânsız hale getirdiğini dile getiriyor.
Arasta esnafı ne dedi?
Ahmet Cabacaba: Önümüz bayram ama hiçbir hareketlilik yok aksine işlerimiz çok ama çok düştü. Körfez savaşı bizleri çok etkiledi, Güney Kıbrıs’ın da marka sorunu nedeniyle vatandaşlara yaptığı baskı bizi bitirdi. Bizim vatandaşımız da Güney Kıbrıs’a yöneldi, saygı duyarım. Çarşı tamamen sıfır. Arasta çok kötü durumda ben daha da kötüye gideceğine inanıyorum. Bugün siftah yapıyoruz ama yarın bunu da yapabileceğimize inanmıyorum. Bu memleket tamamen bitti. Turizm Bakanı Fikri Ataoğlu’ndan ricamız laf değil icraat yapsınlar ülkeye gerçekten turist getirsinler. Belki bu turistlerle çarşı biraz hareketlenir. Aksi takdirde durum hiç ama hiç iyi değil.
Adil Kenger: Arasta boş. İn cin top oynuyor. Şunu kabul etmek lazım Arasta ’da büyük sıkıntı var. Savaş da tuz biber oldu ama son 2-3 aydır zaten satışlar hep durgundu. Bayram geliyor ama bayram uzun yıllardır zaten bizim satışlarımıza bir etki etmiyor. Artık her gün bayram. Her gün yeni kıyafet alınabiliyor, ayakkabı alınabiliyor. Bayramların bu açıdan bir özelliği kalmadı. Bunun yanında çok büyük sorunumuz daha var. Güney Kıbrıs’ın baskısı nedeniyle marka ürünleri getirmekte sıkıntı çekiyoruz. Taşucu’nda da sıkıntı yaşıyoruz, mallarımıza el koyuyorlar orada, büyük bir mağduriyet var. Yeni ürün getirmekte zorlanıyoruz ancak derdimizi kimseye anlatamıyoruz. Esnaf birliklerinin de bu duruma bir etkisi yok. Yine de önümüz bayram, herkese hayırlı, mutlu bayramlar dilerim.
Hasan Hançerli: Son 3 aydır siftah yaptığımız günler dahi sayılı. Geçmiş yıllara baktığımızda bu yıl yüzde 70 geçmiş yıllara göre iş durdu. Can çekişiyoruz. Kirayı çıkarmak için uğraş veriyoruz sadece. Yerli vatandaş Arastadan elini ayağını çekti. Şu an gençler kafelere geliyor bir hareketlilik var ama onun dışında bu bizim satışlarımıza yaramıyor. Zaman ne gösterir bilemeyiz ama burası dünyanın sayılı güzel yerlerinden biri. Doğal ortam tarihi doku. Benim yine de ümidim var, bir gün düzelir diye düşünmek istiyorum. Önümüz bayram buradan tüm halkın bayramını da kutlamak istiyorum. Aileleri ile birlikte iyi bayramlar geçirmesini dilerim herkesin.
Samet Kölgesiz: Ağlamayı seven bir insan değilim ancak şunu söylemek zorundayım. Gerçekten iş yok. Sabah dükkânı açıyoruz ve neredeyse akşama kadar sinek avlıyoruz. Bomba düşmese bile savaşın haberi yetti. İnsanlar buradan elini ayağını çekti. Bayram olması da bir şeyi değiştirmiyor buraya yerli insanlar uğramıyor çünkü. Arasta da turiste bağımlı ekonomi dönüyor. Yine de umut var. Buradan da herkesin bayramını kutlarım. Umarım herkes sevgisini bir biri ile paylaştığı bir bayram geçirir.
İmren Özerlat: Arasta sizlerin de gördüğü gibi boş ve esnaf şikayetçi. Yine de şunu belirtmek isterim şu an ekonomik durum ve piyasa dünyanın her yerinde böyle, bir kriz içindeyiz. Bir de Ramazan içerisindeyiz, oruç tutuluyor. Muhtemelen bayram sonrası Arasta daha çok hareketlenir diye düşünüyorum. Şu anda zor bir durumdayız. Güney Kıbrıs’tan gelmeler de duraksadı, savaş ortamı ramazan, oruç her şekilde etkiledi bence bu durumu. Düzelir diye umut ediyorum. Herkese barış dolu aileleri ile geçirecekleri güzel bir bayram dilerim.
Belediye Pazarı’nda da umut turizme bağlı…
Benzer bir tablo Belediye Pazarı için de geçerli. Uzun yıllardır bölgenin alışveriş merkezi olarak bilinen pazarda esnaf, geçmişte bayram arifelerinde yaşanan yoğunluğun artık görülmediğini belirtiyor. Mahallelerde açılan büyük marketler, alışveriş merkezlerinin artması ve şehir içi ulaşım düzeninin değişmesi nedeniyle yerli halkın Suriçi’ne eskisi kadar gelmediği ifade ediliyor. Pazarda satış yapan birçok esnaf, bugün müşteri profilinin büyük ölçüde turistler ve yabancı öğrencilerden oluştuğunu dile getiriyor.
Belediye Pazarı esnafı ne dedi?
İsmail Yumurtacıoğlu: Belediye Pazarı eskiden merkezdi, tüm otobüsler buraya gelirdi, halk burada iner binerdi, burası tam şehrin göbeği idi. Bu yüzden herkes alışverişe buraya gelirdi. Şu an Belediye Pazarı neredeyse şehir dışında kaldı. Şu an yüzde 90 müşteri turisttir, yerli vatandaş az önce saydığım nedenden ötürü Belediye Pazarı’na gelmiyor. Yine de buna rağmen belli dönemlerde çok sakiniz belli dönemlerde hareketliyiz. Bu son hafta savaş ve Güney Kıbrıs’ta yaşanan askeri hareketlilik dolayısıyla işlerimiz düştü, şu an piyasa durgun.
Semavi Aşık: Belediye Pazarındaki esnafın hali ne yazık ki iç açıcı değil. Eskiler çok iyi bilir burası ana baba günü olurdu normal günde bile. Özellikle Bayram yılbaşı arifesinde çok daha kalabalık olurdu. Şimdilerde maalesef o eski kalabalıklar kalmadı. Bunun birçok sebebi var. Her mahallede büyük büyük marketler var, bir kuş sütü eksik, insanlar neden girsin Suriçi’ne? Bunun yanında özellikle pazar günü açık Pazar izni adada sadece Lefkoşa’da verildi, hiçbir yer vermedi. O izin Lefkoşa’da verildikten sonra dramatik bir şekilde Belediye Pazarı’nın işi düştü. Çünkü insanlar buradan gelip alışverişlerini yaparlardı. Belediye Pazarı’ndaki çoğu dükkân kapandı, insan yok. Ben 1991 yılından beridir burada esnafım ve o yıllarda bir bayram arifesinde 500-600 civarı tavuk satardım burada perakendede. Şimdi 20 tane tavuk satmıyorum. Çok ciddi bir fark vardır. Şu anda Belediye Pazarı’nı ayakta tutan müşteri profili Afrikalı öğrencilerdir. Önümüz Ramazan Bayramı… Çok umutlu olmasak da coğrafyamızdaki bu savaşların sona ermesini dilerim. İnsanlar bayramda küslükleri geride bırakırlar barışırlar, paylaşırlar bunların olmasını dilerim. Nerede o eski bayramlar? Pek bir bayram heyecanı da yok. Memur kaç gün tatil yapacak, nereye gidecek derdinde… Biz eskiden acaba bize yeni ne kıyafet alınacak derdinde idik. Artık bayram ziyaretleri de sosyal medyadan iki satır yazılarak bayram kutlanıyor. Biz bayramlarda heyecanlıydık. Allah herkese sağlık versin, güzel, barış içinde bir bayram olsun.
Baki Haydar: Ben yıllardır Belediye Pazarı’nda manavlık yapıyorum, Belediye Pazarı eski zamanlara göre bomboş. Bir bayram hareketliliği yok. Bayram yanı sıra işte maaşlar ödendi, vatandaşlar gelsin alışveriş yapsın o da yok. Vatandaşlar artık büyük alışveriş merkezlerine yöneldi, harcamalarını kartları ile yapıyorlar. Belediye Pazarı’na uğrayıp alışveriş yapmak gibi bir alışkanları kalmadı. Satışlarımız çok durgun ve buna alışmamız gerekiyor. Bu bizim artık gerçeğimiz. Tüm bu durağanlığın ve zorlukların içinde herkese iyi ve mutlu bir bayram dilerim. Savaşların bitmesini dilerim.
Ali Akkoyun: Bayram öncesi satışlarımızın iyi gittiğini söyleyebilirim. Bir sıkıntı yok. Ayın başlarının olması ve Ramazan Bayramını idrak edecek olmamız vesilesi ile çarşıya bir hareketlilik geldi. Vatandaşlar alışverişlerini yapmak üzere çarşıya yöneldi. Bölgemize turist akışı da var ancak onlar genelde gezmeyi tercih ediyor, alışveriş yapma kapasiteleri düştü. Ben yine de kendi adıma satışlarımdan dediğim gibi memnunum. Öte yandan tüm halkın da bayramını kutlamak isterim.
Esnaf, eski hareketli günlerini istiyor…
Bazı esnaflar bayram öncesi sınırlı da olsa hareketlilik olduğunu söylese de genel tabloya bakıldığında hem Arasta’da hem de Belediye Pazarı’nda esnafın önemli bir bölümünün zor bir dönemden geçtiği görülüyor. Buna rağmen esnafın ortak temennisi ise savaşların sona ermesi, turizmin yeniden canlanması ve çarşıların eski hareketli günlerine geri dönmesi. Bayram öncesinde yaşanan tüm zorluklara rağmen esnaf, halkın bayramını kutlayarak daha huzurlu ve bereketli günlerin gelmesini umut ediyor.
